*به پایگاه هفته نامه خبری حوزه (افق حوزه) خوش آمديد* اَللّهُمَّ كُنْ لِوَلِيِّكَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَواتُكَ عَلَيْهِ وَعَلى آبائِهِ في هذِهِ السّاعَةِ وَفي كُلِّ ساعَةٍ وَلِيّاً وَحافِظاً وَقائِداً وَناصِراً وَدَليلاً وَعَيْناً حَتّى تُسْكِنَهُ أَرْضَكَ طَوْعاً وَتُمَتِّعَهُ فيها طَويلا
منو اصلی
نام :   
ایمیل :   
اخبار

سایت مقام معظم رهبری

خبرگزاری حوزه نیوز

مدیریت حوزه علیمه قم

صفحه اصلی > نمایش اخبار 


اخلاق در حوزه, اخلاق در حوزه شماره خبر: ٤٠٥٥١٠ ١٩:١٢ - 1397/11/16   معالجه غضب / آیت‌الله شیخ محمدتقی آملی رحمه الله علیهدرس اخلاق شماره 581 ارسال به دوست نسخه چاپي


معالجه غضب / آیت‌الله شیخ محمدتقی آملی رحمه الله علیهدرس اخلاق شماره 581

معالجه غضب / آیت‌الله شیخ محمدتقی آملی رحمه الله علیه


آن پل صراطی که شنیده شده که از شمشیر برنده‌تر و از مو باریک‌تر است، روحش عبارت از قوه غضبیه است؛ یعنی کسی که بتواند غضب و خشم خود را در موقع ناهنجار خاموش کند در صراط نیز مثل برق لامع عبور می‌کند. این‌که کسی بتواند غضب خودش را به‌دست عقل خاموش کند، این مطلب به شنیدن و گفتن نمی‌شود، مگر آن‌که در صراط عمل باشیم. اگر نمی‌توانیم مالک غضب خود شویم و از همه موارد غضب، جلوگیری نماییم، لااقل در صدد مجاهده با آن بر‌‌آییم تا کم‌کم رفعش برای ما آسان شود.وو



 روش اول معالجه غضب

یکی از راههای معالجه غضب این است که شخص در ضررهای غضب و فواید ترک آن را در اخبار وارده مطالعه و تفکر کند. برای نمونه چند خبر را ذکر میکنیم:

از حضرت صادق علیه السلام روایت است که «الغضب مفتاح کل شرّ»؛ خشم و غضب کلید بدیهاست؛ یعنی کسی که غضبناک میشود، میتواند وارد هر کار شری بشود. حالا اینکه چرا غضب مفتاح بدیهاست را امام صادق علیه السلام در روایت دیگری جواب دادهاند که فرمود: «من لم یملک غضبه لم یملک عقله»؛ کسی که نتوانست جلوگیری از غضبش نماید، نمیتواند مالک عقلش باشد. عقل را از آن جهت عقل گفتهاند که زانوبند نفس سرکش است و چون غضب آثاری را در بدن و روح بروز میدهد، دیگر انسان نمیتواند عقل خود را در اختیار بگیرد و کسی که عقلش تحت کنترلش نباشد، مسیر انجام هر عمل زشتی برایش هموار میشود.

امام صادق علیه السلام در فواید کنترل غضب فرمود: «اوحی الله الی بعض الانبیا یا ابن آدم! اذکرونی فی غضبک اذکرک فی غضبی»؛ یعنی ای پسر آدم! یاد بیاور مرا در وقت غضب خود تا من یاد بیاورم تو را هنگام غضبم. چنانچه منقول است که حضرت امام زینالعابدین علیه السلام را دشمنی بود که آن جناب را اذیت میکرد و حضرت در مدت چندین روز، بهجز ذکر «رب انی مغلوب فانتصر»؛ عبارت دیگری درباره آن شخص نفرمود و او را در پیش رو و پشت سر نعوذ بالله دشنام نداد.

نتیجه آنکه از تفکر کردن در اینگونه اخبار و کلمات و تشبه جستن به صفات انبیاء و اوصیاء و علمایی که علمشان مطابق باکردار و عملشان است، انسان میتواند این خلق ناپاک را از خود دور سازد و اخلاق ستوده پاک را تحصیل کند.


 روش دوم معالجه غضب

روش دیگر برای معالجه غضب آن است که مطالعه کند و بییند که چه چیز باعث غضب او گردیده است و برای چه چیز میخواهد غضب کند. آیا مهیج و محرکش عقل است یا شیطان؟ بدبختانه نوعاً غضبهای ما مردم، بیمورد و بیجا مصرف میشود و از روی هوای نفس و یا وساوس شیطان است. مثل اینکه میگوید: چرا فلانی که از من کوچک تر است، به من سلام نکرد؟ چرا جلوی من برنمیخیزد؟ اگر من تلافی نکنم، از شأنم کاسته میشود و شرافتم از بین میرود! پس باید او را ادب نمایم. در این گونه موارد شخص به دو راهی میرسد؛ از طرفی اگر غضبش را اعمال نماید، به آن بزرگی که خیال کرده میرسد و از طرف دیگر هم دستورات شرع مقدس را پیش رو دارد که خداوند میفرماید: من از حق الناس نخواهم گذشت و اذیت دیگران گناه است. حالا انسانی که میخواهد در مسیر کمال حرکت کند در زمان غضب و خشم خود، حساب نماید و مقایسه کند خواری و ذلت در دنیا را با خواری در روز قیامت. حاصل آنکه با مطالعه اینگونه مطالب و مقایسه خواری دنیا و آخرت با یکدیگر، میتواند از اعمال غضب خودداری نماید.


 داشتن نگاه توحیدی به امور

در یک وجهی ممکن است برای انسان اصلاً غضب پیش نیاید و آنجایی است که شخص جریان امور را از طریقی مشاهده کند که به مسببالاسباب منتهی میشود و چون این نگاه را پیدا کرد، هر چیز را بهجای خود نیکو میداند و چون نیکو دید، پس حالت غضب در هیچ زمان برایش رخ نمیدهد، بلکه همیشه در سرور است. این حالت در افراد نادری پیش میآید.


تهیه و تنظیم: علیاکبر بخشی


 


خروج