*به پایگاه هفته نامه خبری حوزه (افق حوزه) خوش آمديد* اَللّهُمَّ كُنْ لِوَلِيِّكَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَواتُكَ عَلَيْهِ وَعَلى آبائِهِ في هذِهِ السّاعَةِ وَفي كُلِّ ساعَةٍ وَلِيّاً وَحافِظاً وَقائِداً وَناصِراً وَدَليلاً وَعَيْناً حَتّى تُسْكِنَهُ أَرْضَكَ طَوْعاً وَتُمَتِّعَهُ فيها طَويلا
منو اصلی
نام :   
ایمیل :   
اخبار

سایت مقام معظم رهبری

خبرگزاری حوزه نیوز

مدیریت حوزه علیمه قم

صفحه اصلی > اخبار افق 
اخبار > آیة‌الله هاشمی، جامعِ «سیاست،جهاد، شهامت و کشورداری»


گروه خبری: اخبار افق  | تاریخ:1396/10/11 | ساعت:١٩:٢٧ | شماره خبر:٣٩٦٥٩٥ |  


     با پیام آیه الله العظمی جوادی آملی همایش بررسی اندیشه اخلاقی آیه الله هاشمی رفسنجانی قدس‌سره برگزار شدآیة‌الله هاشمی، جامعِ «سیاست،جهاد، شهامت و کشورداری»

آیة‌الله هاشمی، جامعِ «سیاست،جهاد، شهامت و کشورداری»

 نخستین همایش «بررسی شخصیت و اندیشه اخلاق سیاسی آیة‌الله ‌هاشمی رفسنجانی قدس‌سره » رئیس فقید مجمع تشخیص مصلحت نظام با پیام تصویری حضرت آیة‌الله جوادی آملی و با سخنرانی حجةالاسلام والمسلمین احمد احمدی عضو شورای‌عالی انقلاب فرهنگی و با حضور آیةالله‌ غروی عضو شورای‌عالی حوزه، نمایندگان برخی بیوت مراجع عظام، اساتید حوزه و دانشگاه و جمع کثیری از طلاب و خانواده آن مرحوم، 7 دی در سالن همایش غدیر دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم برگزارشد... 

  


نخستین همایش «بررسی شخصیت و اندیشه اخلاق سیاسی آیةالله هاشمی رفسنجانی قدس‌سره » رئیس فقید مجمع تشخیص مصلحت نظام با پیام تصویری حضرت آیةالله جوادی آملی و با سخنرانی حجةالاسلام والمسلمین احمد احمدی عضو شورایعالی انقلاب فرهنگی و با حضور آیةالله غروی عضو شورایعالی حوزه، نمایندگان برخی بیوت مراجع عظام، اساتید حوزه و دانشگاه و جمع کثیری از طلاب و خانواده آن مرحوم، 7 دی در سالن همایش غدیر دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم برگزارشد.

به گزارش پایگاه اطلاعرسانی بنیاد بینالمللی علوم وحیانی اسراء، در پیام این مرجع تقلید به همایش، آمده است:

مرحوم آیةالله هاشمی رفسنجانی فضایل فراوانی داشت که همه آنها زیرمجموعه خلق عظیم ایشان جمع شدند. مستحضرید، اخلاق یک خلقت ویژهای است که انسان باید او را بسازد. البته همانطوری که مسیح علیه‌السلام هیچ چیزی را خلق نمیکرد، مگر به اذن خدا، انسان صالح سالک هم، بخواهد درون خود را بسازد و فضایل اخلاقی را بهصورت خلقت ویژه و خلق درآورد، حتماً به اذن الله است. منتها این عادت است به آن معجزت، که همتا ندارد، در حد مسایل عادی.

اخلاق، غیر از موعظه و سفارش و نصیحت است. اخلاق، جزء قویترین و غنیترین علوم عقلی و فلسفی است. اخلاق عبارت از آن است که انسان در جبهه جهاد درون کامیاب باشد، این جنگ را خوب مدیریت کند، و سعی کند که نه شهید بشود و نه اسیر؛ و اگر نتوانست، شربت شهادت بنوشد و اسیر نشود. در درجه اول کسی خلیق است و دارای خلق عظیم، که در جبهه جهاد درون فاتح باشد و اسیر بگیرد، و بعداز آن، کسی است که شهید بشود، ولی اسیر نشود. و اگر خدای ناکرده ضعیف بود آنگاه از رده بحث پیروزی خارج میشود، شکست میخورد، که طبق بیان والای امیر بیان علیه‌السلام که فرمود: «کم من عقل اسیر تحت هویً أمیر».

اخلاق جهاد کبیر است نه جهاد اکبر و آنچه در روایت معروف آمده است که جهاد اکبر است، اکبر نسبی است، نه اکبر نفسی. اکبر نفسی جهاد بین عقل و قلب است. عقل میگوید باید فهمید، دیدن سخت است. قلب میگوید، فهمیدن خرد نیست، اساس کار دیدن است. و آن بیان نورانی امیرالمؤمنین علیه‌السلام در خطبه همام که فرمود، اینها میکوشند که بهشت و جهنم را ببینند. «هم والجنة کمن قد رآها، هم والنار کمن قد رآها» آن جهاد اکبر است که در این بحثهای عادی، حضور و ظهوری ندارد. آنچه که در این بحثهای عادی ظهور دارد، همان جهاد با نفس است که از آن بهعنوان جهاد اکبر یاد میشود، که این اکبر نسبی است، نه نفسی، و جهاد کبیر است.

مطلب دیگر آن است که در صحنه درون نیروهای موافق و مخالف صفآرایی کردند. هم در بخش اندیشه و خردورزی، وهم و خیال در برابر عقل نظری صفآرایی کردند، هم در بخش انگیزه، شهوت و غضب در برابر عقل عملی که: «به عبد الرحمان واکتسب الجنان»، صفآرایی میکنند. اگر کسی در بخش اندیشه در صحنه نبرد پیروز نشد، وهم و خیال بر عقل اندیشور او حکومت میکنند، نتیجه تلخش غرامتهایی است که عقل میپردازد، بهصورت مغالطات سیزدهگانه یا بیشتر. این فن مغالطه که در منطق و غیرمنطق مطرح است، در اثر شکست عقل نظری در برابر وهم و خیال است. او میخواهد به حق برسد، وهم نمیگذارد و خیال مانع میشود. اگر آن حکیم متأله توانست از غائله وهم و از خطر خیال برهد، پیروز میدان است و نتیجه او حکمت است، و اگر در این صحنه باخت، نتیجهاش مغالطات چندگانه است، این بخش اول.

بخش دوم که عقل عملی است مربوط به فعالیت و کار و کوشش است. شهوت از یکسو حمله میکند، غضب از سوی دیگر هجوم میآورد. این غارتگران و مهاجمان، نمیگذارند عقل عملی رهبری عمل را بهدست بگیرد. که: «به عبد الرحمن واکتسب الجنان» یک خلیق و متخلق و متأدب به آداب الهی، حوزه شهوت را میشناسد، بدون آنکه آنرا تعطیل کند، تعدیل میکند. حوزه غضب را میشناسد، بدون اینکه آنرا تعطیل کند، تعدیل میکند. رهبری تعدیل این دو نیرو را به عقل عملی میسپارد. شهوت بهجای خود کار میکند، غضب بهجای خود کار میکند، و عقل عملی اینها را در پویایی و مانایی خود استخدام میکند. در آن صحنه نه شهید میشود و نه اسیر، بلکه اسیر میگیرد. ولی اگر خدای ناکرده در این صحنه و در این جبهه پیروز، شکست خورد، یا شهوت امیر میشود، یا غضب امیر میشود و عقل عملی به اسارت میافتد. این همان بیان نورانی علیبن ابیطالب علیه‌السلام است که فرمود: «کم من عقل اسیر تحت هویً امیر» و اگر کسی تا آخرین لحظه مقاومت کرد، نه در بخش اندیشه گرفتار وهم و خیال شد و نه در بخش انگیزه به دام شهوت و غضب افتاد، این تا آخرین لحظه مقاومت کرد، گاهی تیر زد، گاهی تیر خورد و در بستر بیماری هم افتاد، مات شهیدا. اینکه در بعضی از تعبیرات دینی آمده که اگر کسی بر حب علی و اولاد علی علیهم السلام بمیرد مات شهیدا، یعنی ممکن است که گاهی پایش بلغزد و بلرزد و گاهی خطر گناه او را تهدید کند، ولی تسلیم نمیشود. اینکه گاهی افتان، گاهی خیزان، گاهی رفتار، گاهی گفتار، گاهی هر زمانی لغزش، این در میدان جنگ است. گاهی تیر میزند و گاهی تیر میخورد و سرانجام شهید میشود، ولی اسیر نمیشود.

اگر کسی بتواند در بخش اندیشه وهم و خیال را جمع کند و رهبری عقل اندیشورز بسپارد. در بخش اندیشه، شهوت و غضب را به رهبری عقل عملی هدایت کند و عقل عملی که مدیر و مدبر است، با عقل نظری هماهنگ باشد، عقل نظری که حکیم و فرهنگمدار است با عقل عملی هماهنگ باشد، این مجموعه بهصورت یک انسان عاقل عادل درمیآید. البته مقامات برتر که هم از گزند خطا و هم از آسیب خطیئه مصوناند، معصوماناند که از بحث کنونی بیرون است و افراد عادی به آنها دسترسی ندارند.

نمونه بارز کسی که بتواند در حد خودش، در حد معقول و معمول این فضایل را جمعآوری کند، آیةالله هاشمی رفسنجانی قدس‌سره بود. برخی از افراد کسانی هستند که علم مناسب را اندوختند، ولی آن درایت، مدیریت، سیاست و تدبیر سیاسی و عقلانی را تجربه نکردهاند. برخی به عکس امور تدبیر و سیاست را تجربه کردهاند، ولی علم لازم را فراهم نکردهاند. برخیها هر دو را جمع کردهاند، اما بهصورت جمع مکسر.

کسی که در حد خود، مقدار لازم علم فراهم کرده باشد، جهاد را خوب تجربه کرده باشد، شهامت و شجاعت را تجربه کرده باشد، سیاست را تجربه کرده باشد، مدیریت و مدبریت را تجربه کرده باشد، کشوردانی و کشورداری و کشورآرایی را با این مجموعه تجربه کرده باشد و جمع این فضایل، جمع مکسر نباشد و جمع سالم باشد، آیةالله هاشمی رفسنجانی قدس‌سره است.

نشانه بارز او این است که اینگونه از امور اگر یک وقتی سبقه دنیایی داشته باشد، هرگز با هم جمع نمیشود، چون «دار بالبلاء محفوفه». قلمروی دنیا، قلمروی شهوت و غضب است. هر کدام هیات، تنهایی و تکروی را تجربه میکنند و بیان نورانی علی‌‌بن ابیطالب علیه‌السلام ، که برگرفته از بیان نورانی رسول گرامی صلی‌الله‌علیه‌‌و‌آله‌و‌سلم است این است: «الشاذ من الناس للشیطان، کما أن الشاذ من الغنم للذئب». این بیان گوهربار حضرت در «نهجالبلاغه» میگوید، انسان تکرو، مثل آن گوسفند تکچر است، که طعمه گرگ است. این انسان مستبد طعمه شیطان است، آن گوسفند تکچر، طعمه گرگ. «الشاذ من الناس للشیطان، کما أن الشاذ من الغنم للذئب» و اگر چنانچه عقلانی، الهی، رحمانی، نبوی، علوی، هاشمی و فاطمی بود و بالاخره دودمان قرآن و عترت علیهم السلام را تجربه کرد و اگر یک وقتی بخشهای مهمی از او گرفته شد، حلم و صبر را تجربه میکند، آشفته نمیشود، چیزی را از دست نداده است که بنالد، یا گله کند و یا زمینه تفرقه را فراهم کند. آن کسی که جامع بین این فضایل است، به نحو جمع سالم و نحو جمع اکبر، زندان را برای رضای خدا، کرسی ریاست مجلس شورای اسلامی را برای خدا، ریاست مجمع تشخیص مصلحت را سالیان دراز برای رضای خدا، ریاست مجلس خبرگان را سالیان متمادی برای رضای خدا و سایر مسایل را برای رضای خدا تجربه میکند و اگر همه اینها یکجا از دست ایشان گرفته شد، برای رضای خدا صبر میکند، بنگرید ببینید که اخلاق چه میکند؟!

در بخشهای پایانی سوره مبارکه بقره ذات اقدس اله میفرماید آنانکه برای رضای خدا انفاق میکنند، ثوابی دارند. مستحضرید، که یک فقیه از این آیهای که تلاوت میشود، وجوب زکات یا استحباب صدقات را استفاده میکند، این یک استنباط فقهی است. اما یک خلیق، یک متخلق، یک فنان اخلاقی، از یک جمله به تعبیر زیبا و رسایی که در این آیه است، بهره اخلاقی میبرد. «ومثل الذین ینفقون أموالهم ابتغاء مرضات الله وتثبیتاً من أنفسهم‏». در این آیه میفرماید، کسانی که در راه خدا انفاق میکنند، برای رضای خدا انفاق میکنند، اجری و پاداشی دارند که در ذیل آیه است. قربت آنها و قصد آنها الهی است، آن هم در جمله دوم و سوم همین آیه است.

اما اثر انفاق، یک وقت کسی انفاق بکند «قربة إلى الله»، یک وقت انفاق بکند برای اینکه جامعه را از فقر برهاند، همه اینها فضیلت است و ثواب هم دارد. اما کسی که انفاق میکند و میخواهد موقعیت خودش را تثبیت کند، یعنی همانند سلسله جبال البرز بشود، که نهتنها نلغزد و نلرزد، بلکه یک کرهای را ثابت کند. تعبیر نمکین، لطیف، خلیق و اخلاقی قرآن کریم این است: «ومثل الذین ینفقون أموالهم ابتغاء مرضات الله وتثبیتاً من أنفسهم‏». این «تثبیتاً» برهان اخلاقی است؛ یعنی کسی که انفاق علمی، مالی، آبرو، جاه، حکومت و هرچه هست را در راه خدا بکند، تا موقعیت خودش را تثبیت کند، باید مثل کوه باشد، که نلرزد و نلغزد و زمین را حفظ بکند. اینکه در قرآن کریم آمده ما سلسله جبال را «رواسی» قرار دادیم. اینکه در بیان نورانی امیر بیان علیه‌السلام آمده: «و وتد بالصخور میدان أرضه» «مَیَدان» یعنی نوسان و اضطراب. خداوند با این سنگهای بزرگ و کوهها جلوی اضطراب زمین را گرفته است. 1. این کوهها ثابتند؛ 2. زمین را نگه میدارند؛ 3. خاصیت راسیه دارند. این کریمه میگوید، مردان الهی با انفاق، خود را تثبیت میکنند، نمیلرزند، نمیلغزند، گله نمیکنند، آشفته نمیشوند و جامعه را آشفته نمیکنند، و نمیگذارند جامعهای بلرزد، بلغزد و متشدد و آشفته شود.

آیةالله هاشمی رفسنجانی قدس‌سره اینچنین بود و نمونهاش در پیشگاه شما مورخان، عبرتشناسان و سیاستشناسان روز است. ملاحظه کردید که او از تخت به تخته کشانده شده و هیچ تکان نخورد. معلوم میشود آن وقتی که روی تخت بود، آیةالله هاشمی رفسنجانی بود و آن وقتی که روی تخته آمد، آیةالله هاشمی رفسنجانی بود. معلوم میشود آنچه بیرون از جان این مرد بزرگ بود، در جان او اثر نگذاشت، و این معنای اخلاق است. و لانعنی بالاخلاق إلا همین جمله قرآن کریم که فرمود: «وتثبیتاً من أنفسهم».

بر پایه همین گزارش حجةالاسلام والمسلمین احمد احمدی عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی نیز در این همایش درباره شخصیت اخلاقی، سیاسی و علمی آیةالله هاشمی رفسنجانی سخنانی ایراد کردند.

Normal 0 false false false EN-US X-NONE FA

 

نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 





دوشنبه ١٩ آذر ١٣٩٧
کانال تلگرام
با افق حوزه به روز باشید
با
کانال تلگرام
آخرین شماره

  ضمیمه افق خانواده (شماره 289)


ویژه نامه ی در مسیر نفر


ویژه نامه ی اربعین (2)

ویژه نامه بهجت عارفان

 

ویژه نامه ی حکیم الهی


 
حکمت ناب
مجموعه درسهای اخلاقی
آیت الله انصاری شیرازی قدس سره

 
 
رسم پارسایی
مجموعه درسهای اخلاقی
آیت الله اشتهاردی قدس سره

افق حوزه|اخبار افق|سرمقاله|در محضر نور|اخلاق در حوزه|عطر يار|سخن بزرگان|فرزانگان|رواق شهیدان|اخبار کوتاه حوزه|اخبار کوتاه ایران|اخبار کوتاه جهان|بین الملل|مقاله|مصاحبه|همگام با مدارس و مراکز|با شما|گزارش تصویری|افق خانواده|پاسخ استاد