*به پایگاه هفته نامه خبری حوزه (افق حوزه) خوش آمديد* اَللّهُمَّ كُنْ لِوَلِيِّكَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَواتُكَ عَلَيْهِ وَعَلى آبائِهِ في هذِهِ السّاعَةِ وَفي كُلِّ ساعَةٍ وَلِيّاً وَحافِظاً وَقائِداً وَناصِراً وَدَليلاً وَعَيْناً حَتّى تُسْكِنَهُ أَرْضَكَ طَوْعاً وَتُمَتِّعَهُ فيها طَويلا
منو اصلی
نام :   
ایمیل :   
اخبار

سایت مقام معظم رهبری

خبرگزاری حوزه نیوز

مدیریت حوزه علیمه قم

صفحه اصلی > نمایش اخبار 


اخبار افق, اخبار افق شماره خبر: ٤٠٧٠٨٥ ١٣:١٠ - 1398/02/24   چیستی حوزه پرورش عالمانی برای تبیین و تحقق دینامام خامنه ای در دیدار جمعی از طلاب سراسر کشور ارسال به دوست نسخه چاپي


چیستی حوزه پرورش عالمانی برای تبیین و تحقق دینامام خامنه ای در دیدار جمعی از طلاب سراسر کشور

چیستی حوزه پرورش عالمانی برای تبیین و تحقق دین


حضرت آیت‌الله خامنه‌ای رهبر معظم انقلاب اسلامی، ۱۸ اردیبهشت در دیدار حدود دو هزار نفر از طلاب سراسر کشور، فضلا، اساتید و مدیران حوزه‌های علمیه، وظیفه حوزه‌ها و علمای دین را بیان معارف اسلام و تلاش برای تحقق آن‌ها در جامعه خواندند و تأکید کردند: علما در مقام ورثه انبیا باید برای عملی‌شدن توحید و اقامه قسط، مجاهدت کنند...


به گزارش پایگاه اطلاعرسانی دفتر مقام معظم رهبری، ایشان در این دیدار با اشاره به نیاز امروز انسانها به معارف برجسته دینی و همچنین اقبال دنیای اسلام و حتی جوامع خارج از دنیای اسلام به این معارف، وظیفه حوزههای علمیه را نسبت به گذشته سنگینتر دانستند و گفتند: در داخل کشور توجهی که امروز نسبت به مسایل دینی و روحانیت وجود دارد، با گذشته و قبلاز انقلاب اسلامی، قابل مقایسه نیست.

ایشان افزودند: این تصور که مردم در نقاط مختلف دنیا نسبت به معارف دینی رویگردان شدهاند، تصور غلطی است بلکه اقبال به این معارف بیشتر شده است.

حضرت آیتالله خامنهای تشییع بسیار باشکوه طلبه همدانی را که مظلومانه به شهادت رسید، نمونهای عینی از احترام و اقبال مردم به دین و روحانیت برشمردند و خاطرنشان کردند: نمونههایی همچون این تشییع و یا حضور گسترده مردم بهویژه جوانان در نمازهای جماعت و نشستن در جلسات و پای منابر، جزء واقعیات ایران اسلامی و نشاندهنده تدین مردم و اعتماد آنها به روحانیت است؛ برخی تبلیغات و سیاهنماییها درباره ایمان و دینداری مردم و یا رویگردانی آنها از روحانیت، خلاف واقع و بدون تحقیق و معیار علمی است.

رهبر انقلاب اسلامی با استناد به آیات متعدد قرآن مجید درباره مجاهده و مقاتله انبیای الهی، تأکید کردند: وظیفه پیامبر فقط بیان معارف اسلام نیست، به همین علت نبی مکرم اسلام برای عملی شدن توحید و اقامه قسط، مجاهدت و مبارزه میکند تا اسلام در معنای جامع و کامل آن محقق شود. ایشان خاطرنشان کردند: علما نیز بهعنوان ورثه انبیا مؤظفند برای تحقق اسلام در محیط زندگی مردم تلاش کنند که اوج این تلاش را امام خمینی قدس سره در مقام یک حکیم واقعی انجام داد.

حضرت آیتالله‌‌ خامنهای در تبیین وظایف کنونی حوزهها افزودند: بعداز تشکیل نظام اسلامی باید دولت اسلامی به معنای واقعی کلمه، سپس جامعه اسلامی، و بعداز آن تمدن حقیقی اسلامی بهوجود آید که حوزهها در این روند مسئولیتهای سنگینی دارند؛ باید با فکر و تعمق، این وظایف را درک و برای ادای آنها برنامهریزی و تلاش کرد.

رهبر انقلاب اسلامی با تحسین بیان، لحن و ادبیات مناسب طلاب در این دیدار، به آنها توصیه کردند: حرفهای خوبی را که امروز درباره «سبک زندگی»، «حکمرانی اسلامی»، «استقرار توحید در جامعه»، «مبارزه با طواغیت» و مسئله مهم «عدالت» بیان کردید، به میان مردم سراسر کشور ببرید و با افزایش معرفت جامعه، گفتمانهای انقلابی را تقویت کنید.

حضرت آیتالله خامنهای در تبیین «چیستی و هویت حوزه علمیه» افزودند: حوزه مرکزی است که عالم دینی پرورش میدهد تا او با تسلط بر معارف اسلامی برای تحقق اسلام وارد میدان عمل شود، بنابراین همه برنامهریزیها و کارهای حوزه علمیه باید در چارچوب این هویت و شاکله اصلی انجام شود. ایشان اجتهاد را روش نظاممند درک و استنباط معارف از منابع نقلی و عقلی خواندند و افزودند: عالم دین باید بداند معارف و حقایق دینی را چگونه از منابع به دست آورد.

رهبر انقلاب اسلامی پرورش قوه اجتهاد را نیازمند کار و تمرین فراوان دانستند و خاطرنشان کردند: اگر این متد درست آموخته شود آن وقت ارزشهای اخلاقی نیز درست استنباط میشود.

حضرت آیتالله خامنهای اختلافنظر در حوزهها در «مسایل عملی، جهتگیریهای فکری و مسایل سیاسی» را بدون اشکال برشمردند اما تأکید کردند: مهم این است که این اختلافات مدیریت شود تا به درگیری و تشنج منجر نشود، همانگونه که بزرگان فقه، فلسفه و عرفان در حوزهها در طول تاریخ با وجود اختلافات، همواره برای خدا به معنای واقعی کلمه اتحاد داشتند.

ایشان همچنین طلاب جوان را به ادب و اطاعت از بزرگان حوزهها و مراجع تقلید توصیه مؤکد کردند و افزودند: بزرگان حوزه نیز در مقابل طلاب جوان، حلم و تحمل داشته باشند.

حضرت آیتالله خامنهای با تأکید بر لزوم مطالعه «منشور روحانیت» امام خمینی قدس سره از جانب طلاب، به پیشنهاد یکی از طلاب برای راهاندازی مرکز نوآوری حوزه علمیه اشاره کردند و افزودند: استفاده از ظرفیتها و خلاقیتهای طلاب جوان و تأسیس یک بانک اطلاعاتی از این ظرفیتها پیشنهادی بسیار خوب است. ایشان با استقبال از تخصصگرایی در رشتههای مختلف حوزههای علمیه بهویژه فقه، خاطرنشان کردند: فقه استخوانبندی و ستون فقرات زندگی اجتماعی و سیاسی است و تخصصگرایی در این زمینه نتایج خوبی خواهد داشت اما باید مراقب برخی عیوب تخصصگرایی نیز بود.

حضرت آیتالله خامنهای همچنین حجتالاسلام والمسلمین اعرافی مدیر حوزههای علمیه را ظرفیت بسیار مغتنمی برشمردند و با اشاره به سخنان ایشان در خصوص تدوین برنامه جامع برای حوزه علمیه، گفتند: باید تمرکز اصلی بر اجرایی و عملی شدن این برنامه، قرار گیرد.

آیتالله اعرافی مدیر حوزههای علمیه سراسر کشور پیش از سخنان رهبر انقلاب اسلامی، در گزارشی با اشاره به تحصیل ۱۵۰ هزار طلبه در حوزههای علمیه گفت: شورای عالی و همه مراکز حوزه مصمم هستند در پرتو اندیشههای امام راحل و رهبر انقلاب، هدایتهای مراجع عظام تقلید و بهرهگیری از همه اندیشههای طلاب، فضلا و اساتید مسیر بالندگی و اعتلای حوزهها را هموار سازند برنامهریزی کنند.


 تشریح برنامه جامع حوزههای علمیه در مسیر بالندگی

آیتالله اعرافی مدیر حوزههای علمیه سراسر کشور

بسماللهالرحمنالرحیم لا حول و لا قوة الا بالله العلی العظیم

فرا رسیدن شهرالله و ربیعالقرآن و دعاالفقرا را به محضر حضرت مستطاب عالی و همه حضار محترم تبریک و تهنیت عرض میکنم. و از اینکه اجازه فرمودید تا حوزویان محضر مبارک حضرتعالی را در آغاز این ماه درک کنند همگی بسیار متشکر و سپاسگذار هستیم. اجازه میخواهم از سوی شورایعالی حوزههای علمیه از حضرتعالی تشکر کنم.

جمع امروز بیش از 2 هزار نفر به نمایندگی از بیش از 150 هزار نفر از طلاب جوان از سراسر کشور با حضور اعضای معزز و مکرم شورایعالی حوزها و دیگر هیئت امنا و مدیرهای نهادهای حوزوی توفیق تشرف دارند و با کسب اجازه از حضرت مستطاب عالی چند تن از فضلای جوان مطالبی را به عرض مبارک خواهند رساند.

از دبیرخانه شورای هماهنگی نهادها و همه کسانی که این جلسه را تنظم کردند و مقدمات آن را فراهم کردند، سپاسگذار هستم.

شورایعالی حوزههای علمیه و همه مراکز و نهادهای حوزهای مصمماند در پرتو اندیشههای تابناک امام راحل و سلف صالح و رهنمودهای حضرت مستطاب عالی و هدایتهای مراجع عظام تقلید دامت برکاتهم و با بهرهگیری از همه اندیشههای محققان و مبلغان و طلاب و فضلای جوان و اساتید گرانقدر مسیر بالندگی و اعتلای حوزههای علمیه را هموار سازند و برای تعالی آن برنامهریزی نمایند.

این برنامهریزی که همه نهادها که با هدایت مراجع عظام و شورایعالی و نهادهای برنامهریز در دست انجام است مبتنی است بر؛

 1. رویکرد آیندهنگر و جامع و راهبردی؛

2. صیانت از هویت، اصالت و سنتهای دیرپای حوزههای علمیه با بهرهگیری از تجارب و ابزارهای نوین؛

 3. تأکید بر عمقبخشی و علوم و دانشهای سنتی و کهن حوزه و در عین حال گسترش مرزهای علوم اسلامی به قلمروهای عرصههای نو و جدید؛

 4. نیازهای گسترده جامعه معاصر در ایران و جهان؛

 5. پاسخگویی به نیازهای نظام اسلامی در سطوح گوناگون؛

6. تعمیق گفتمان اسلام ناب و انقلاب اسلامی و رویکرد احیای تمدن اسلامی؛

7. صیانت از حوزهها از همه مخاطرات و آسیبهای تهدیدکننده آن؛

 8. حرکت در مدار رهنمودهای بزرگانمان و مراجع عظام و رهنمودهای حضرت مستطاب عالی و مصوبات شورای عالی و نهادهای سیاستگذار؛

9. همکاری و هماهنگی و همافزایی میان دستگاهی در سطوح اجرایی توسط مراکز و نهادهای حوزهای که پایه این همافزایی و همکاری ریخته شده است؛

10. بهرهگیری از اندیشه جمعی نقدپذیری؛ آسیبشناسی و بهرهگیری از ظرفیتهای بیپایان طلاب و فضلا و اساتید جوان و گروههای جهادی و تبلیغی و تحقیقی و اجتماعی و هنری و رسانهای، ظرفیتهای بالقوه و بالفعل فراوانی که در حوزهها موج میزند؛

11. تأکید بر هویت مردمی، علمی، اخلاقی و اجتماعی حوزهها و همراهی با فقرا و نیازمندان . حضور در صحنههای مردمی و کمکرسانی به مردم آنگونه که طلاب عزیز و جوان ما افتخار آفریدند در حضور در کنار هموطنان سیلزدهمان؛

 12. تقویت پاسخگویی، مطالبهگری و نقد و نصیحت، اینها اصولی است که از اندیشه بزرگانمان و از حضرتعالی فرا گرفتهایم و حوزههای علمیه بر اساس آن در حال برنامهریزی هستند و البته اعتراف به نقصها و ضعفها هم داریم که امیدواریم با عنایات حضرت ولی عصر ارواحنا فداه و با همت جهادی و عزم راسخ بزرگان و همه سطوح حوزه بتوانیم آن ضعفها را جبران کنیم. امروز حوزه از همبستگی و همگرایی بالایی برخوردار است و امیدواریم این نشست هم آغازی برای ارتباط بیشتر با حضرتعالی باشد. همه ما همواره از افاضات و رهنمودهای حضرت مستطاب عالی بهره بردیم. امروز آغازی دیگر برای تداوم این فیض و برداشتن گامهای بلندتر است.


▪ نظرات و پیشنهادات نمایندگان طلاب در دیدار با رهبر معظم انقلاب

خاطرنشان میشود در ابتدای این محفل نورانی، ۱۲ نفر از نمایندگان طلاب به ایراد سخن پرداختند که مشروح آن در ادامه میآید.


 پیشنهادهای طلبه فعال عرصه بینالملل در حضور رهبر انقلاب

سیدهادی ساجدی

دانشآموخته سطح چهار حوزه و دکتری فلسفه علوم اجتماعی

بسماللهالرحمنالرحیم

با سپاس از حضرتعالی و قدردانی از دقایق ارزشمندی که در اختیار بنده قرار داده شده است.

حوزههای علمیه در طول عمر بیش از هزار ساله خود همیشه مهمترین نهاد علمی و پژوهشی جهان اسلام از سویی و اصلیترین پایگاه حفاظت و تبلیغ دین مبین اسلام بوده است. اما این نهاد علمی و مردمی با ظهور اندیشههای سکولار غربی و سیطره و سلطه فرهنگی آنها بر جوامع اسلامی روز به روز به حاشیه رانده شد و کارکردهای اصیل و بیبدیل آن یکی پس از دیگری از آن گرفته شد و به مراکز و نهادهای دیگر تقدیم گردید.

این داستان پر از غم در دوران پهلوی به اوج خود رسید تا اینکه انفجار نور انقلاب اسلامی توانست فشارها، تنگناها و بیرحمیهای تحمیلی بر این نهاد مردمی را بردارد و به آن فرصت دوبارهای برای تنفس و حیات ببخشد.

کمتر شدن فشارها و بیمهریها پس از انقلاب اسلامی به حوزههای علمیه فرصتی داد تا بتواند موفقیتهای بزرگ و خدمات ارزشمندی در عرصههای گوناگون علمی و خدمات اجتماعی و تبلیغی به جامعه اسلامی پیشکش کند. در این راستا، از جمله نقشهای فراموش شده که حوزههای علمیه توانسته است در سالهای اخیر فصلی نو برای آن باز کند، نقشآفرینی فعال و کارآمد در عرصه بینالملل است.

راهاندازی مراکز آموزش زبانهای زنده دنیا برای طلاب، دعوت از اندیشمندان بینالمللی و رهبران ادیان و مذاهب، ظرفیتسازی بینالمللی برای حضور حوزویان در کنفرانسها، همایشها و مجامع علمی دنیا بخشی از این تلاشهای در حال توسعه است. اما با همه این وجود، همچنان نارساییها و نقصانهای چشمگیری وجود دارد که حل آنها نیاز به عنایت ویژه و همت والاتری دارند که در ادامه به برخی از کاستیها و پیشنهادات و همچنین ظرفیتها اشاره خواهم کرد:

- مشکلات و کاستیها در عرصه بینالملل:

1- فقدان بسترهای لازم جهت حضور نظاممند و نخبگانی حوزههای علمیه در عرصه بینالملل که از آن جمله میتوان به فقدان این موارد اشاره کرد: بورسهای تحصیلی و فرصتهای مطالعاتی، دفاتر و نمایندگیهای بینالمللی فراگیر، جشنوارههای بینالمللی مستمر، دورههای آموزشی تعریف شده برای حضور اندیشمندان و متفکران جهانی و رهبران دیگر ادیان و مذاهب، کرسیهای علمی و آکادمیک در مراکز دانشگاهی و پژوهشی مطرح دنیا برای حضور نخبگان زباندان حوزوی.

2- وجود نهادهای متعدد و گاه موازی در عرصه بینالملل که از سویی باعث هدررفت منابع مالی و نیروی انسانی شده و از سوی دیگر اتخاذ رویکردهای متناقض و حتی خنثیکننده در برخی موارد مانع توفیقات مورد انتظار در عرصه بینالملل میباشند.

3- تقدم روابط بر ضوابط در غالب نهادهای بینالمللی در مقام اعطای فرصتهای همکاری و گشودن زمینههای حضور مؤثر بینالمللی از دیگر رنجهای این عرصه است.

و اما پیشنهادها:

دو پیشنهاد ناظر به فقدان بسترهای حضور حوزه در عرصه بینالملل:

1- اصلاح نوع نگاه به حوزه با رویکرد بینالملل: پذیرفتن حوزههای علمیه بهعنوان نهادی فعال و کارآمد در عرصههای بینالمللی و توانمند در ارائه راهحل و ایجاد گفتوگوی بین ادیانی و نخبگانی، از سوی خود حوزویان و زعمای حوزه در درجه اول و سپس توسط مسئولین و نخبگان جامعه و همچنین در نگاه عموم مردم ایران.

2- تدوین نظام نامه کلان حضور حوزه در عرصههای بینالملل که نهتنها ابعاد حوزوی در آنها لحاظ شده باشد، بلکه نسبت و ظرفیت دیگر سازمانها و نهادهای بینالمللی نیز به روشنی در آن ترسیم شده باشد.

یک پیشنهاد ناظر به تعدد نهادهای عرصه بینالملل:

ایجاد یک شورای عالی بینالمللی با حضور نمایندگان همه نهادهای درگیر که علاوه بر تعیین وظایف و مرزهای فعالیت غیرمتداخل و مکمل برای هر مجموعه، به نظارت و بازخواست جدی از آنها در انجام وظایف محوله خواهد پرداخت و باید مراقب بود که خود به مرور زمان به یک نهاد موازی تبدیل نشود. که البته حوزههای علمیه میتوانند در این تقسیم وظایف نقشی پررنگ در جهت تأمین محتوای علمی و فرهنگی غنی، نیروی انسانی و همچنین برنامههای فاخر ایفا کنند.

دو پیشنهاد ناظر به تقدم روابط بر ضوابط:

1- ایجاد ساختارهای واقعی و کارآمد و نه فرمایشی و دستوری جهت شناسایی نخبگان واقعی و افراد توانمند در راستای کنترل اعمال سلیقهها و دیدگاههای شخصی در عرصه بینالملل.

2- فرصت دادن به طلاب جوان و نخبه که خود را همهجانبه مهیا و مسئول تحقق گام دوم انقلاب اسلامی میدانند، هم در عرصه مدیریتهای کلان بینالملل و هم در میدانهای عملیاتی و اجرایی.

دیگر ظرفیتهای بینالمللی حوزههای علمیه:

1- نقشآفرینی عالمان حوزوی و هیئتهای دینی در حل و فصل مناقشات و چالشهای منطقهای و بینالمللی بین کشورها، چنانچه در دورههای مختلف تمدن اسلامی شاهد نمونههایی از آن بودهایم.

2- عرضه نوآوریهای علمی پژوهشی حوزه در مجامع بینالمللی، چراکه حوزههای علمیه در کنار تبلیغ دین مبین اسلام و تقدیم انواع مختلف خدمات اجتماعی به عموم مردم، در ذات خود یک نهاد علمی و پژوهشی است که با توجه به ورود جدی آن پس از انقلاب اسلامی به عرصههای جدید دانش مانند فلسفههای مضاف، رشتههای گوناگون علوم اجتماعی و انسانی جدید و فقههای مضاف و تربیت نیروهای فرهیخته و محتواهای غنی ناظر به مباحث جدید دنیای امروز، هماکنون آمادگی خوبی جهت ورود و ایجاد گفتوگوهای دقیق علمی در مراکز دانشگاهی و پژوهشی و کنفرانسهای بینالمللی را دارد که باید مقدمات و تمهیدات لازم برای این حضور فعال فراهم گردد.

3- توجه ویژه به توریسم مذهبی که یکی از جاذبههای حضور خارجیان در ایران است و چند سالی است که گروههای متعددی در میان طلاب جوان زباندان به این امر اهتمام ورزیده که صد البته نیازمند حمایت، سازماندهی کلان و ارتقای بیشتر هستند.


 حضرت آقا؛ امروز وضع معیشت طلاب بسیار سخت است

حجتالاسلام مهدی مسایلی استاد سطح ۲ حوزه

به نمایندگی از طلاب و روحانیون اصفهان خدمت شما سلام عرض میکنم:

حوزه علمیه اصفهان که با زعامت عالم بزرگوار آیتالله مظاهری یکی از حوزههای مستقل کشور به حساب میآید، بیش از آنکه اهل سخن باشد اهل عمل است، همچنانکه در دوران انقلاب و جنگ، عالمان و طلابش سخن خود را با خون امضاء کردند و بیشترین آمار شهدای روحانی را به خود اختصاص دادند و امروز، طلاب جوانش در عرصههای مختلف با شاگردی در محضر شهدا، آماده خدمت هستند که نمونه اخیرش حضور بیش از هزار نفر از طلاب اصفهان در مناطق سیلزده کشور بود.

حقیقتاً که حوزههای علمیه پس از انقلاب اسلامی رشد و پیشرفت بسیار خوبی داشتهاند اما توقع از حوزه نیز بهواسطه انقلاب اسلامی به مراتب افزون شده است و مسیر کنونی پاسخگوی مطالبات دولت و ملت نیست.

در اینباره نکاتی به نظر میرسد که محضر شریف عرض میشود:

نکته اول: برنامهریزی جامع علمی و تربیتی و تبلیغی در حوزههای علمیه با وضع کنونی آموزشی قابل پیگیری نیست، هماکنون سیطره مباحث آموزشی فقهمحور آن هم با هدف پرورش مجتهد، هرگونه برنامهریزی برای پرداختن طلاب به سایر مسایل پژوهشی، تربیتی و تبلیغی را عملاً ناممکن ساخته است و اکثر ساعات مفید طلاب را به خود اختصاص داده است. بسیاری از فعالیتها و آموزشهای اصلی طلاب، جزء برنامهها و دروس فرعی حوزه به حساب آمده و وقت مناسب به آن اختصاص داده نمیشود.

حضرتعالی از تحول سخن گفتید، اما آیا باید تحول در حوزه آن هم با چشمانداز طلبه تراز انقلاب اسلامی، به کم کردن سالهای تحصیل و یا تغییر برخی متون فرو کاسته شود؟

امروز طلاب از تغییر شتابزده و پیدر پی متون و زمانبندیهای آموزشی، احساس سردرگمی و اضطراب میکنند. بسیاری از برنامهها به سرعت نوشته شده و بدون هیچ آزمایشی یک شبه اجرایی میشوند.

نکته دوم: درباره مهارتآموزی متناسب با شئون طلبگی و کسب درآمد توسط طلاب است.

حضرت آقا:

امروز وضع معیشت طلاب بسیار سخت است باید درباره مهارتها یا حتی شغلهای متناسب با طلبگی با صراحت بیشتری سخن گفت.

یک سؤال: آیا طلبهای که در معاش خود مشکلات فراوانی دارد میتواند به شغل دیگری در کنار طلبگی بپردازد یا خیر؟

متأسفانه حوزه علمیه راهکاری برای وسعت دادن به معاش طلاب ممحض در حوزه ندارد، شهریه بهرغم اصلاحات صورت گرفته بر اساس کارکرد تحصیلی و پژوهشی و تبلیغی طلاب تقسیم نمیشود، و حتی اگر طلبهای درآمد مختصری فراهم کند که بتواند ذهن خود را از دغدغه معاش راحت کند بلافاصله شهریه و خدمات مرکز برای او قطع میشود.

نکته سوم: حوزه ترازِ انقلاب اسلامی آن هم با چشمانداز پیگیری تمدن اسلامی باید به دو موضوع مهم توجه بیشتری داشته باشد.

الف) حوزه در بسیاری از موضوعات مهم مرتبط با جهان اسلام هنوز جهتگیری خود را مشخص نکرده، به تهذیب افکار نپرداخته و برای آنها برنامهریزی ندارد. از جمله مسئله مهم وحدت اسلامی است که جریانهای انحرافی همچون تشیع انگلیسی از این فضا سوءاستفاده کرده و با تحریک احساسات مذهبی، به دستهبندی مسلمانان و شیعیان میپردازند.

امروز هیچ برنامهریزی مشخصی برای مقابله علمی و عملی با جریانی که اصل و اساس حوزه انقلابی را دستخوش تغییر میکند، وجود ندارد و پیام منشور روحانیت امام راحل همچنان مهجور است.

حوزه علمیه باید به تربیت عالمانی بپردازد که تمام امور و مسایل امت اسلامی را دغدغه خود بدانند و همچون ائمه اطهار علیهم السلام مورد مقبولیت و محبوبیت تمام مسلمانان باشند.

ب) حوزههای علمیه ایران باید ارتباط دو سویهای با مجامع علمی و فرهنگی جهان و سایر مراکز علمی جهان اسلام به خصوص حوزه علمیه نجف اشرف و الازهر مصر داشته باشد و از ظرفیت علمی خارج از ایران استفاده و بهرهبرداری بیشتری کند و نتایج علمی و فرهنگی خویش را نیز در معرض استفاده و نقد دیگران قرار دهد.

نکته چهارم (آخر): لازم است برای بیانات و دستورات حضرتعالی، مانند: بیانیه گام دوم انقلاب، یا تحول در حوزه، یا الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت، از طرف شما کارگروهی برای تبیین آن مشخص شود، چراکه گاهی جلسات متعدد و زمانهای طولانی صرف تبیین و پیگیری این بیانیهها میشود که در آخر شاید با آنچه مدنظر حضرتعالی بوده است، تفاوت بسیاری داشته باشد.


 هفت پیشنهاد برای ساماندهی فضای مجازی

حجتالاسلام حسن یوسفزاده دکترای ارتباطات

و عضو هیئت علمی جامعةالمصطفی و فعال عرصه رسانه

بسماللهالرحمن‌‌الرحیم

إِنَّ اللَّهَ لَا یُغَیِّرُ مَا بِقَوْمٍ حَتَّى یُغَیِّرُوا مَا بِأَنفُسِهِمْ

سخن من درباره فضای مجازی است: یعنی بهروزترین فناوری ارتباطی برای مدیریت سبک زندگی در عرصه جهانی و یکی از مهمترین مسایل روز و دغدغه خانواده‌‌های ایرانی و البته حوزه‌‌های علمیه.

فضای مجازی چاقوی دولبه است: فرصتهایی دارد و تهدیدهایی.

فضای مجازی چون اندیشه، ذهن و فرهنگِ جامعه را از درون هدف میگیرد، پیچیدهتر و اثرگذارتر است. طبیعی است که برای به انحراف کشاندن جوامع ناهمسو با جریان استکبار، ارزش‌‌ها و ریشه‌‌های فرهنگی و نگرش‌‌های افراد آن جامعه مورد هدف قرار میگیرد.

 این ویژگی نه به شکل خاموش که کاملاً آشکار در فضای مجازی مشهود است.

بازی در زمینی که دیگران بر اساس منطق خود طراحی کردهاند و فرماندهی آن را بر عهده دارند، بر اساس قواعد آنها انجام میشود و بیاعتنایی به مخاطرات ناشی از آن ممکن است پیامدهای غیرقابل جبرانی بهدنبال داشته باشد. و لذا فرمود: «وَلَا تَرْکَنُوا إِلَى الَّذِینَ ظَلَمُوا».

عجیب است که هشدارهای مکرر حضرتعالی، تذکرات مراجع معظم تقلید و فریادهای برخی دیگر از کارشناسان فضای مجازی و رسانهای، حساسیت لازم را در مسئولین مربوطه برنیانگیخه است؟

چرا انگیزه کافی برای راهاندازی زیرساخت‌‌های شبکه ملی اطلاعات و حمایت کافی از شبکه‌‌های داخلی وجود ندارد؟

بهنظر میرسد شورای عالی فضای مجازی احتمالاً بهدلیل واگرایی در گرایش‌‌‌های سیاسی و یا بهدلیل تلقی مختلف از ضرورت‌‌های راهبردی درباره فضای مجازی از ظرفیت‌‌های خود به اندازه کافی استفاده نکرده است. البته این تنها مربوط به فضای مجازی نیست بهطور کلی فرهنگ عمومی همواره قربانی اختلاف سلیقه‌‌ها گشته است.

تنها بهعنوان یک نمونه اشاره میکنم که، ناهماهنگی و ناهمدلی در اجرای قوانین، چیزی به نام فیلترینگ را در این کشور به ارمغان آورد که امروزه استفاده از آن، که محدود به شبکههای مجازی هم نمیشود، به امری بهنجار تبدیل شده و به شکل خاموش در حال زدودن حساسیت‌‌‌های ارزشی، ایجاد گسست نسلی و نابود کردن بنیان خانواده و دژهای فرهنگی ماست.

 فضای مجازی بهشکل فعلی و مدیریت نشده، ارزش‌‌های دینی، فرهنگی و انقلابی ما را تهدید میکند و نگرانی‌‌های جدی را در میان مردم سبب شده است؟

طبیعی است که هیچ فرهیختهای بهدنبال ایجاد مانع برای استفاده مردم از فناوری‌‌های ارتباطی نوین نباشد، لکن حوزه انقلابی بهعنوان یکی از مردمیترین نهادهای جامعه اسلامی نمیتواند در قبال افول ارزشها، فروپاشی نظام خانواده و عوامل تحلیل برنده انقلاب و تضعیفکننده آن بیتفاوت باشد و البته مسئولیت سنگینی نیز در این خصوص بر عهده دارد.

در سال‌‌های اخیر گام‌‌های مثبت و تدابیر مقدماتی درخور برای استفاده بهینه از ظرفیت‌‌های مثبت فضای مجازی از قبیل ایجاد شورای فضای مجازی حوزههای برادران، تشکیل کارگروه بین نهادی رسانه و فضای مجازی، اهتمام به توسعه آموزشهای سواد رسانهای، تدوین سرفصلها آموزشی مرتبط با فضای مجازی و برخی حمایتها از فعالان و مبلغان فضای مجازی در حوزه علمیه برداشته شده است لکن هنوز با انتظارات فاصله دارد و نیازمند اهتمام بیشتر است.

بنابراین، تدابیری چندگانه به شرح ذیل پیشنهاد میشود:

1. بررسی، آسیب‌‌شناسی و سیاستگذاری درباره فضای مجازی نیازمند یک قرارگاه ویژه و مستقل است.

2. راهاندازی زیرساختهای شبکه ملی اطلاعات و استقرار «ابرداده‌‌ها» در داخل کشور و همچنین ایجاد نهادی ملی برای تولید سامانه‌‌های شبکهپایه، ضرورتی انکارناپذیر است.

3. نظریهپردازی درباره استفاده از فناوری‌‌های نوین در ابعاد فقهی، اخلاقی و فلسفی با الهام از قواعد فقهی تمدنساز و جامعهپرداز از سوی حوزه‌‌های علمیه امری لازم است. در واقع نسبت دین و فضای مجازی بایستی در دستور کار جدی حوزه علمیه قرار گیرد.

4. در سال‌‌های اخیر گام‌‌های مثبت و تدابیر مقدماتی درخور برای استفاده بهینه از ظرفیت‌‌های مثبت فضای مجازی از قبیل ایجاد شورای فضای مجازی حوزههای برادران، تشکیل کارگروه بین نهادی رسانه و فضای مجازی، اهتمام به توسعه آموزشهای سواد رسانهای، تدوین سرفصلها آموزشی مرتبط با فضای مجازی و برخی حمایتها از فعالان و مبلغان فضای مجازی در حوزه علمیه برداشته شده است لکن هنوز با انتظارات فاصله دارد و نیازمند اهتمام بیشتر است.

5. از جریان‌‌ها و گروه‌‌‌های انقلابی و افرادی که به شکل آتش به اختیار در فضای مجازی فعالیت میکنند و حقیقتاً افسران جنگ نرم هستند، باید حمایت‌‌های لازم صورت گیرد.

6. تبلیغ در فضای مجازی باید بهعنوان یک رویکرد جدید تبلیغی، جایگاه خود را پیدا کند و مورد حمایت نظاممندِ سازمان‌‌های تبلیغی قرار گیرد. اگرچه در خصوص حضور در شبکه‌‌های اجتماعی خارجی هنوز نوعی سردرگمی وجود دارد.

7. تشکیل شورای فضای مجازی فراگیر در حوزه، که بتواند درباره همه حوزه‌‌های خواهران و برادران سیاستگذاری کند، پیشنهاد میشود.

تا این که گام دوم انقلاب را با فضای مجازی پاک، ایمن، ارزان و مناسب جامعه اسلامی آغاز کنیم و ادامه دهیم.

حوزه علمیه، بهویژه طلاب جوان و اساتید سواد رسانهای آمادگی کامل خود را برای هرگونه همکاری اعلام میدارد.


 حوزههای خواهران به حمایت جدیتر و بیشتری نیاز دارند

صدیقه بهرامی طلبه سطح ۴ مرکز تخصصی الزهراء علیها السلام گرگان

بسماللهالرحمنالرحیم

الحمدلله و سلام علی عباده الذین اصطفی محمد و آله الطاهرین

سلام علیکم و رحمة الله

شکرگزار و قدردان لحظاتی هستم که در اختیارم گذاشته شده تا بتوانم بهعنوان نماینده طلاب خواهر، عرایضی را محضرتان تقدیم دارم.

پس از پیروزی انقلاب شکوهمند اسلامی، تحولی در روحیه جوانان اعم از زن و مرد بهوجود آمد که آتش اشتیاق خدمت به دین و آرزوی نقشآفرینی در عصر ظهور را در دلها شعله ور ساخت و این امر، طی چند دهه گذشته، دهها هزار نفر از بانوان جوان را به سمت حوزههای علمیه کشانده است. سربازان بدون یونیفرم، بینام و نشان و عاری از هر پیشوند و پسوندی که همواره در صحنهاند، با مردم عجینند و در به تصویر کشیدن چهره مهربانانه دین، مهارتی ستودنی دارند. دژهایی که هرگز فرهنگ غرب قدرت تسخیرشان را ندارد، سدهای محکمی که خانواده را در هر وانفسای فرهنگی، با چنگ و دندان نگه میدارند و میتوانند جامعه را مادرانه به سمت صلاح و سداد پیش برند. اما سؤال این است که جایگاه اجتماعی بانوان طلبه چگونه تعریف میشود؟ سازمانهای دولتی، نهادهای رسمی و مجامع علمی و فرهنگی به چه میزانی از ظرفیت نهفته آنان اطلاع دارند و بهره میبرند؟ آیا ساز و کارهایی برای اعتباربخشی به طلاب خواهر فراهم شده است؟ کدامیک از ساختارها و برنامه خواهران دینشناس است؟ شاید لازم باشد یک بار دیگر فرمایش رهبرمان را بشنویم که به پدیده عظیم و مبارک طلاب خواهر اشاره فرموده و ظرفیت موجود و قابل توسعه در حوزه خواهران را به مسئولانی که سکان جامعه را در دست دارند و بهویژه متولیان تعلیم و تربیت، یادآور شوند.

اما عرض دوم:

حوزه علمیه در طول تاریخ مفتخر است با حمایتهای مردمی حریت خود را حفظ ‌‌‌‌‌‌‌کرده است و مردم با حمایت و پشتیبانی خود، مدارس علمیه را تأسیس و اداره کردهاند و از پرورش یافتگان آن بهره علمی و اخلاقی بردهاند. بخشی از این اتکاء، در گرو هویت دینی حوزه و بخش دیگر در کسب وجاهت اجتماعی بوده که حوزههای علمیه خواهران از آن مستثنی نیست. و باید مردمی بمانند.

امروز این پایگاههای علمی و فرهنگی، به حمایت جدیتر و بیشتری نیاز دارند. و با توجه به وحدت رسالت طلبگی در فهم و ابلاغ دین؛ بین خواهران و برادران که موجب شده است فعالیتهای مقبولی را در متن جامعه و در تعامل با توده مردم داشته باشند؛ به نظر میرسد بهرهگیری از منابع پشتیبانی مشترک از جمله وجوهات و موقوفات و منحصر ندیدن آن به طلاب برادر؛ ثمره این تلاشها را پر رنگتر و مؤثرتر گرداند.


 حوزه در برابر شبهات فرهنگی، اعتقادی و ناهنجاریها حالت انفعالی نداشته باشد

حجتالاسلام مهدی رضایی از اساتید حوزه علمیه خراسان

بسماللهالرحمنالرحیم

رهبر عزیز حضرت آیتاللهالعظمی امام خامنهای سلام علیکم

با کسب اجازه از محضر حضرتعالی و حاضرین در جلسه پیرامون گام دوم انقلاب و الزامات آن، با ملاحظه ظرفیت و شرایط حوزه علمیه کهن خراسان نکاتی خدمتتان معروض میدارم البته تیمناً و تبرکاً بنام ثامن الائمه علیه آلاف التحیة والثناء نکات ذکر شده هشت مورد می‌‌باشد:

1. شاید به جرأت بتوان گفت در تاریخ تشیع عالمی نداشتهایم که چنین افقی را در برابر چشم مردم و مسئولین ترسیم کند. طوبی لکم و حسن مأب.

2. رهبر عزیز با عرض پوزش، فاصله وجودی بین طلاب جوان و حضرت شما زیاد است و با پوزش بیشتر فاصله ادراکی بین بعضی از بدنه حوزه و ادراک حضرتعالی خیلی معنا دار است؟!

لذا چند پیشنهاد:

 الف) در گام اول می‌‌طلبد فهم و باور دقیق حداقل همین بیانیه در بدنه حوزه صورت گیرد.

ب) اساتید حوزه جهت پرچمداری از اندیشه متعالی امام راحل و حضرتعالی، ترجمان اندیشه امام راحل و دیدگاههای حضرتعالی باشند.

ج) زندگی علمی دوران طلبگی حضرتعالی مورد مطالعه جدی طلاب جوان قرار گیرد تا به جامعیت حضرتعالی حتی در دوران طلبگی پی ببرند.

 - به طوری که در 17 سالگی درس رسائل و مکاسب و کفایه تمام شود.

 - بهخاطر روحیه انقلابی و مواضع با صلابت شاعر عراقی محمدمهدی جواهری علاقهمند ایشان میشود.

 - در سن 20 سالگی کتابهای جبران خلیل جبران را ترجمه می‌‌کند.

 - و شهید نواب صفوی در چشم ایشان نماد قهرمانی و مقاومت اسلامی باشد.

3. حضرتعالی در بیانیه فرمودهاید: «جوانان در همه میدانهای سیاسی، اقتصادی و... باید شانههای خود را زیر بار مسئولیت دهند.»

هشدار!

ولی نه اینقدر خارج از اسلوب و قاعده که مدیر جوان مسئولیت چند موسسه و نهاد تصمیمگیر را بر عهده گیرد و قدرت تفکر و خلاقیت از او سلب شود هم خود و هم مؤسسه را دچار روزمرگی کند.

راهکار:

چهار شرط؛ علم، دلسوزی، روحیه کار جهادی و داشتن وقت کافی برای تصدی تمام نقشها مراعات شود.

4. حوزه امروز نسبت به شبهات فرهنگی، اعتقادی و ناهنجاریهای جامعه حالت انفعالی دارد!

راهکار:

فارغ از فضای اداری جمعی دلسوز و خبره مسئولیت دیدهبانی مباحث فکری و اجتماعی همچون سند توسعه پایدار، سند 2030 را بر عهده گیرند و پیش از ورود به فضاهای عمومی کشور واکنش قابل قبولی نسبت به آن داشته باشند.

5. یکی از آسیبهایی که بعضاً در حوزه مشاهده می‌‌شود مواجه شدن طلاب جوان با نسخهها و مدلهای تربیتی مخالف مبانی تربیتی امام راحل میباشد.

پیشنهاد: مدرسه تربیتی امام راحل که دارای منطق و الگوی معتبر شرعی و مستند است، تدوین شود. مدرسهای که خروجی آن شهداء انقلاب اسلامی و شهداء دفاع از حرم و کسانی همچون رهبر جریان مقاومت سیدحسن نصرالله است.

6. امروز زبان فارسی، زبان انقلاب است و به قول بزرگی از بزرگان حوزه، ما در انقلاب اسلامی مرثیهخوان زیاد داریم ولی فردوسی که حماسههای انقلاب را بسراید، نداریم! حوزه علمیه خود را باید مسئول این امر بداند.

7. با اینکه زبان و ادبیات عربی تنها راه ارتباطی با تراث شیعه است، ولی متأسفانه قسمتی از ریزشهای طلاب بهخاطر ضعف در مسایل ادبی است و تا زمانی که خود انسان دچار یأس و سرخوردگی باشد کجا می‌‌تواند در تمدن نوین اسلامی نقشآفرینی کند؟!

راهکار:

الف) نگاه مسئولین و مدیران تصمیمگیر حوزه نسبت به این مقوله تغییر کند.

ب) و نگاه درس مقدماتی = استاد مقدماتی را تبدیل به درس پایه = استاد متخصص نمایند.

ج) به قول طه حسین: «انَّ قراءة الادب القدیم عسیر و فمهه اعسر و تذوقه اشد عسراً»

عدهای متخصص و متمحض در این مقوله تربیت شوند و کرسی ادبیات در حوزههای علمیه احیاء شود.

8. به همان ضرورتی که برای پیادهسازی سیرت انقلاب اسلامی نیاز بهصورت و نظامسازی بود، برای نهادینه شدن معارف اسلامی و حوزوی در بین مردم و ارائه خدمات اجتماعی نیاز جدی به صورتبندی و نظام‌‌سازی خدمات است.


 سربازان حرف دل را با ولی امر در میان گذاشتند

حجتالاسلام سیدحسین مؤمنی

معاون تهذیب و تبلیغ حوزه علمیه اصفهان

حجتالاسلام سیدحسین مؤمنی، معاون تهذیب و تبلیغ حوزه علمیه اصفهان پیرامون اعزام و حضور طلاب در حسینه امام خمینی قدس سره محل دیدار عاشقان با معشوق خود، اظهار کرد: بر اساس سهمیه اعلام شده از سوی مسئولین امر برگزاری این دیدار عاشقان، حوزه علمیه اصفهان 90 نفر طلبه سهمیه داشت.

وی بیان کرد: معاونت تهذیب و تبلیغ حوزه علمیه اصفهان، برنامهریزی خود را جهت اعزام به موقع و هماهنگ 90 نفر از طلبههای حوزه علمیه اصفهان را برای دیدار با رهبر معظم انقلاب انجام داد و صبح روز گذشته افراد در قالب دو دستگاه اتوبوس به تهران اعزام شدند.

معاون تهذیب و تبلیغ حوزه علمیه اصفهان اذعان کرد: بر اساس شاخص تعیین شده، یک نفر از طلاب جوان حوزه علمیه اصفهان به نام حجتالاسلام مهدی مسایلی که دارای سابقه ممتاز آموزشی و پژوهشی و مولف 12 جلد کتاب است، به نمایندگی حوزه علمیه اصفهان به بیان نکات و سخنانی در محضر رهبر معظم انقلاب پرداخت.

وی در تشریح خلاصه نکات بیان شده حجتالاسلام مسایلی، نماینده حوزه علمیه اصفهان در دیدار روز گذشته جمعی از طلاب با رهبر معظم انقلاب، خاطرنشان کرد: حوزههای علمیه پس از انقلاب اسلامی رشد و پیشرفا بسیار خوبی داشته است امام سخن اینجاست که توقع از حوزههای علمیه بهواسطه انقلاب اسلامی به مراتب افزون شده که برآوردن این توقع نیازمند توجه به نکاتی است. که نماینده حوزه علمیه اصفهان این چنین گفت:

1. توجه به برنامهریزی جامع علمی، تربیتی وتبلیغی در حوزههای علمیه؛ امروز سیطره مباحث آموزش و محور قرار گرفتن آن برنامهریزی برای پرداختن طلاب به مسایل پژوهشی، تربیتی، تبلیغی را عملاً ناممکن ساخته است و اکثر ساعت مفید طلاب را به خود اختصاص داده است، هر چند آموزش میباشد اما میتوان با برنامهریزی جامع نیازهای اساسی را بر آورده کرد و باعث رشد طلاب در عرصههای دیگر شد.

2. تحول همهجانبه با چشمانداز ایجاد تمدن اسلامی و برنامهریزی جامع بدون تعجیل و البته بدون فوت وقت لازم است، امروز طلاب از تغییر متون و زمانبندیها احساس سردرگمی و اضطراب میکنند و امید به بهبود وضعیت ندارند.

3. توجه به مهارتآموزی مرتبط با شئون طلاب یکی از نیازهای اصلی است، امروز وضع معیشت طلاب بسیار سخت است، تبیین مهارتها یا حتی شغلهای مرتبط با طلبگی لازم است.

آیا طلبهای که در حداقل معاش خود مشکل دارد میتواند به شغل دیگری در کنار طلبگی بپردازد یا خیر؟

4. فقدان بستر قانونی بین حوزه و ارکان نظام و مراکز فرهنگی دولت مشاهده میشود، لزوم رابطه بین حوزه و مراکز تصمیمساز و فرهنگی کشور کاملاً مشهود و از خلأهای موجود است.

5. حوزه تراز انقلاب اسلامی که با چشمانداز تمدن اسلامی باید حرکت کند شایسته است دو نکته را مدنظر داشته باشد:

 الف) جریانهای انحرافی که درون حوزه ممکن است شکل بگیرد شناسایی و در اولین فرصت باید قاطعانه برخورد گردد، مانند خط انحرافی شیعه انگلیسی

ب) توجه به منشور روحانیت حضرت امام لازم و ضروری است

ج) توجه ارتباط دو سویه با مراکز اسلامی و فرهنگی در جهان بهخصوص حوزههای علمیه مانند نجف اشرف و استفاده و بهرهبرداری از ظرفیت خارج از ایران که چشمپوشی و غفلت عواقب بدی بهدنبال خواهد داشت.

حضرت عالی در مواردی که بیانیه یا ابلاغی میفرمایید همچون بیانیه گام دوم انقلاب یا تحول در حوزه، الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت لازم است از طرف شما، کارگروهی برای تبیین آن مشخص گردد چراکه عدم تصور و تصدیق صحیح در مفاهیم و گزارهها باعث برآورده نشدن هدف میشود.


 انتقاد از تعدد تصدیگری نهادهای متولی تبلیغ

حجتالاسلام مرتضی شعبانزاده

وی یکی از طلابی است که قرار بود در محضر رهبر معظم انقلاب مطالب خود را بیان کند اما بهدلیل ضیق وقت امکانپذیر نشد اما متن سخنان خود را در اختیار حوزه نیوز گذاشت که عیناً تقدیم میشود:

بسماللهالرحمنالرحیم ..... و اما بعد قال الله الحکیم: «فانما علیک البلاغ»

1. با ابلاغ خالصانهترین سلام و درود سربازان جنابعالی در سنگر گروههای تبلیغی و کسب اجازه از اساتید حاضر در جلسه، به نمایندگی از 400 گروه تبلیغی کوچک و بزرگ، به استعداد 10 هزار مبلغ خواهر و برادر که در عرصههای مختلف و متنوع، نو ظهور و نوین تبلیغی که در طول یک دهه، مشغول مجاهدت هستند، نکاتی را تقدیم مینمایم.

2. تأسیسِ تشکلِ فراگیر، برای حضور نظام یافته در میدان جنگ نرم و در پاسخ به اعلان جهاد عمومی آتش به اختیار! با آرایشی جدید در عرصه تبلیغ، با عبور از تبلیغ فردی غیر گفتمانساز، به تبلیغ گروهی شبکهای گفتمانساز بود.

3. در صدر برنامههای این تشکل ملی مستقل حوزوی، ترویج نظام امام و مأمومی در حوزههای علمیه و سپس نهادینهسازی آن در جامعه بهمنظور شکل گیری دولت و جامعه اسلامی میباشد.

4. راهبرد تشکل فراگیر بهمنظور شکلگیری دولت اسلامی، ایجاد انسجام در جریان ولایی و تربیت مهرههایی کارآمد میباشد. بدین منظور از طریق ایجاد وحدت گفتمانی با محوریت بیانیه گام دوم انقلاب و مطالبهگری آن در سطح جامعه، و با اجتناب از ورود به اردوگاهها و پدیدههای زودگذر سیاسی- اجتماعی و ایجاد مجموعههای تربیت محور این راهبرد را دنبال مینماید.

5. امام عزیز! تبلیغ، نماد هویت اجتماعی حوزههاست، به تعبیر جنابعالی، تبلیغ در سطح مسایل درجه یک نظام قرار دارد، اصلاً تبلیغ اساس کار حوزههای علمیه است، آیا موضوعی با این سطح از اهمیت و حساسیت، نباید عالمانه و عازمانه مدیریت شود؟ زیرپوست شهر و حوزههای علمیه (در حجرهها و مدارس و مراکز عمومی حوزوی) نسبت به حرکت کلان و جهتگیریهای انقلابی و تواناییهای مدیریتی برخی از مدیران و مراکز متولی امر تبلیغ، ابهامات و تردیدهای جدی وجود دارد! با ادامه روند موجود، اعتبار و سرمایههای اجتماعی حوزههای علمیه ذوب خواهد شد!.

6. مهمترین نیاز ما در تشکل فراگیر، نیاز به تثبیت و استقرار و نهادینه شدن تشکل در ساختار غیررسمی فرهنگی تبلیغی کشور است.

7. مهمترین نقص ما در عرصه تبلیغ، فقدان نظریه جدید متناسب با تحولات، ساختاری بومی و الگوی کارآمد در مصاف با جنگ نرم و آرایش همهجانبه دشمن میباشد.

8. مهمترین نقد ما، تصدیگری نهادهای تبلیغی و تعدد مراکز متولی امر تبلیغ و در کمال ناباوری بلاتکلیف ماندن و یا ابهام در موضوعات مهمی نظیر تبلیغ بانوان مبلغه، تبلیغ نخبگانی، تبلیغ در اماکن عمومی و مراکز آسیبپذیر اجتماعی میباشد.

9. مهمترین پیشنهاد ما:

1- ضرورت یکپارچهسازی 2- چابکسازی 3- پاسخگوسازی 4- تمرکز بر شایسته گزینی در رده مدیران عالی و میانی 5- لزوم سیاست گردش به هنگام مدیران در نهادهای حوزوی 6- گسترش حلقه تصمیمسازان و تصمیمگیران در سطح سیاستگذاری و مدیریت کلان 7- احیاء و اتصال ظرفیت پژوهشگاههای حوزوی برای تأمین محتوای مبلغان و 8- تأمین عقبه پشتیبان، از جمله مهمترین ضرورتهاست.

به نظر میرسد، در قبال برنامههایی که امکان و ظرفیت مردمی برای حمایت از آنان وجود ندارد، شایسته است سازمان اوقاف وارد میدان شود.

10. گروههای تبلیغی این بشارت را به رهبرمان خواهند داد که هر کجا به نفس ما، به قدم ما به عمل ما، به مجاهدت ما، انقلاب نیاز داشت به هنگام در صحنه خواهیم ماند و خواهیم بود! آقا جان! حضور در مناطق سیلزده کشور تنها گوشهای از حماسهآفرینیهای طلبهها بود.


 ضرورت بازنگری مفهوم خلاقیت در حوزه به منظور تربیت طلبه عصر انقلاب

حجتالاسلام حسین نظری مبلغ و فعال قرآنی

باسمه تعالی

ضرورت بازنگری مفهوم خلاقیت در حوزه به منظور تربیت طلبه عصر انقلاب

 جائت سلیمان یوم العید قبّره أتت بفخذ جراد کان فی فیها

 ترنّمت بفصیح القول وا عتذرت انّ الهدایا بقدر مُهدیها

شکی نیست که در زمانه ما، سرعت و شتاب تغییر و تحول در عرصههای مختلف زندگی بشر، گوی سبقت را از ازمنه پیشین بهگونهای خیرهکننده ربوده و لایههای تودرتوی زیست انسان را دستخوش دگردیسیهای متنوع نموده است. حوزههای علمیه شیعی نیز بهعنوان یکی از کهنترین و ریشهدارترین مراکز آموزشی جهان، که از ابتدای تکون انگشت اشارتش به سمت اصلاح جامعه از رهگذر فهم، تبیین و تبلیغ تخصصی معارف توحیدی بوده، از این قاعده عام البلوی مستثنی نیست.

این مهم در بیان و بنان حضرتعالی نمودهای متعدد داشته و دارد.از جمله در سال86 و در جمع برخی از حوزویان مطرح فرمودید که: «اگر حوزه‏ بخواهد از تحول بگریزد، منزوى خواهد شد؛ اگر نمیرد، اگر زنده بماند. البته مایه‏ دین مانع مردن مى‏شود، اما منزوى خواهد شد؛ روز به روز منزوى‏تر خواهد شد.»

پرواضح است که استقبال حوزه از سیل تحولات مهاجم به انسان معاصر نیز، به معنای پذیرش منفعلانه و تسلیم در برابر هر تغییری نخواهد بود، چراکه بر این باوریم که:

«آب طلب نکرده همیشه مراد نیست/ گاهی بهانهای است که قربانی ات کنند...»

لذا به نظر میرسد یکی از فاشترین نیازهایی که جهت نیل به حوزه تراز انقلاب اسلامی پاسخ درخور میطلبد، ایجاد زمینه مناسب برای بروز خلاقیت طلاب جوان و بستری برای رشد و پرورش ایدههای نو بر مبنای دانش و معطوف به حل مسایل پیش روی حوزه علمیه در ساحتهای گوناگون فهم، تبیین و تبلیغ دین است و چنانچه بر اساس مدل مفهومی اسلام ناب که انفاس قدسیه بنیانگذار کبیرانقلاب اسلامی (اعلی الله مقامه الشریف) بر پیکره این عصر دمیده شد، قائل به حضور حداکثری دین در همه عرصات حیات بشر باشیم، نقش حوزه علمیه در گرهگشایی از معضلات فرهنگی جامعه اسلامی بیبدیل خواهد بود و بیگمان کنشگری در ایفای این نقش جز از طریق کاربست خلاقیت و ایدههای نوین، سامان چندانی نخواهد داشت.

پدیدهای که تاکنون بیفروغ و یا خوشبینانه کم فروغ بوده است و جای این پرسش جدی از دستاندرکاران و ادوار مدیریت حوزه -جزاهم الله عن الاسلام و المسلمین خیرالجزاء- باقی است که تا چه اندازه برای حل مسایل و مشکلات حوزه و جامعه مستقیماً از خود طلاب چارهجویی شده است؟ چه تعداد رویداد ایدهپردازی پیرامون معضلات و مسایل حوزه برگزار شده است؟ طلاب جوان شما چه اندازه احساس میکنند که یکی از بازیگران اصلی این میادین هستند؟

اگر قرار است آتش به اختیار بودن -با همان قرائت صحیح برخاسته از لبان مطهر رهبری نظام- یک فضیلت و بلکه یک رسالت شناخته شود، اگر قرار است «اتخاذآرایش جنگی» در مصاف با جبهه باطل یک مأموریت قلمداد شود، مگر میتوان از اهمیت خلاقیت و نقش آن در ایجاد توفیق چشم پوشید؟

اگر چنین است بهراستی حوزه علمیه تا چه اندازه خلاق پرور عمل کرده و به چه میزان به استقبال طرحها و ایدههای نو از سوی طلاب و خصوصاً جوانان طلبه، خیز برداشته؟

مشخصاً پیشنهاد میشود که حوزه علمیه قم در گام نخست و سایر حوزات مانند تهران، اصفهان و خراسان در گامهای بعدی به منظور مدیریت صحیح زنجیره ایده تا عمل و بر اساس بومیسازی تجارب روز دنیا در این خصوص، اقدام به تأسیس یک مرکز نوآوری نموده، متکفل امور زیر شود:

1. فرهنگسازی پرداختن به ایدههای نو در حل مسایل پیش روی حوزه

2. ایجاد زمینه مناسب برای بروز و ارتقاء سطح خلاقیت طلاب جوان در راستای تربیت طلبه عصر انقلاب

3. کمک به شکلگیری و حیات شرکتهای دانشبنیان حوزوی با محوریت علوم انسانی اسلامی

4. تأسیس بانک ایده در محورهای پیشروی حوزه همچون شیوههای تدریس، مباحثه، تبلیغ و... و بررسی راههای توزیع آن ایدهها در جامعه هدف

5. برگزاری رویدادهای ایدهپردازی در دو سطح نخبگانی و عمومی حوزه و ایجاد ارتباط میان پژوهشهای صورت گرفته با نظام مسایل حوزه از این طریق

6. مشارکت فعال در امر پرورش ایدههای خلق شده و حمایت از ایدهها تا تبدیل شدن به محصولی مناسب

7. برقراری تعامل سازنده و شبکهای با مراکز رشد، شتابدهندههای فرهنگی و پارکهای علم و فناوری سراسر کشور

گفتنی است که بخشی هرچند اندک از پیشنهادهای مورد اشاره مستظهر به تجارب جمعی از فرزندان دغدغهمند حضرتعالی در حوزه و دانشگاه در موضوعاتی نظیر «مسجد طراز اسلامی»، «حمایت از تولید ملی»، «مسایل فرهنگی اجتماعی بانوان» و «گفتمانسازی بیانیه گام دوم» است و در صورت تأسیس مرکز مذکور، این تجارب با کمال میل و در طبقی از اخلاص تقدیم سربازان آن جبهه مقدس خواهد شد.


 واقعیتهای زندگی طلاب در رسانهها به درستی منعکس نمیشوند

حجتالاسلام علی احدی به نمایندگی از دفتر تبلیغات حوزه علمیه قم

بسماللهالرحمنالرحیم

آقاجان سلام

موضوعی که قرار است در مورد آن چند دقیقه وقت گرانبهای شما را بگیرم مسئلهای است که با رسالت انبیا گره خورده ویکی از با شرافتترین کارها نزد خداوند است مسئلهای که علما وبزرگان دین وهمچنین جوانان بسیاری حتی جان خود را در این راه هدیه کردهاند.

مسئله تبلیغ دین آنقدر اهمیت دارد که خداوند متعال میفرماید «ولتکن منکم امه یدعون الی الخیر ویامرون بالمعروف وینهون عن المنکر» و خداوند متعال را شاکریم که بر ما منت نهاد و ما را در این مسیر پر از خیر و برکت قرار داد.

آقا جان امروزه طلاب جوان توانستهاند با ابتکار عمل و هدایتهای پدرانه شما و امر حضرتعالی بر گسترش فعالیتهای خودجوش مردمی و اقدام آتش به اختیار و انجام فعالیتها بهصورت تشکیلاتی و البته حمایتهای مسئولین مربوطه علاوه برانجام تبلیغ سنتی خود در مساجد و حسینهها طبیب دوار بطبه باشند و با پیوند تبلیغ دین و انجام خدمات اجتماعی ارتباط عمیقی با نسل جوان و عموم مردم برقرار کنند امروز طلاب علاوه بر مسجد که سنگر اصلی آنهاست بهصورت تخصصی در عرصههای مختلف از قبیل دانشگاهها و بیمارستانها، زندانها و پادگانهای نظامی و مراکز درمانی اعتیاد و حتی فضاهای که در گذشته در اختیار جریان انقلابی نبود و گاهی محلی برای بروز آسیبهای اجتماعی بهشمار میرفت از قبیل پارکها و بوستانها و حتی سواحل دریا و بسیاری عرصههای دیگر حضور جدی داشتند.

خوشبختانه چند سالی است اتفاق جدیدی در میان طلاب جوان با نام گروه تبلیغی شکل گرفته که الحق والانصاف میتواند در تحقق گام دوم انقلاب نقش پررنگ و مؤثری داشته باشد که بنده پیشنهاد میکنم در جلسهای خصوصیتر نمایندگانی از گروههای تبلیغی خدمت شما برسند و از نزدیک ایدهها و برنامههای خود را تقدیم کنند و مطمئنم بسیاری از مشکلات فرهنگی کشور را میتوان با حمایت و هدایت این حرکت خودجوش حوزوی حل کرد که نمونهای از آن را در زلزله کرمانشاه و سیل اخیر مشاهده کردیم بهگونهای که خود حقیر از نزدیک هم در زلزله و هم در سیل شاهد بودم که چه رابطه عاطفی عمیقی بین مردم و طلاب بر قرار بود همچنین گروهای تبلیغی تخصصی در حوزه شکل گرفتهاند که بهصورت تخصصی و خودجوش در حوزه آسیبهای اجتماعی و امثال ذلک در حال فعالیت تبلیغی میباشند اما در این بین مشکلاتی وجود دارد که به سمعتان میرسانم.

1. یکی از مشکلات این است که هنوز مسئولین نهادهای مختلف ظرفیت تخصصی طلاب جوان را آنگونه که شایسته است یا مطلع نیستند و یا به آن توجه نمیکنند و البته میتوان یکی از دلایل آن را عدم خودباوری در برخی از مسئولین حوزوی نیز دانست.

2. بسترهای مهم تبلیغی به راحتی در اختیار طلاب قرار نمیگیرند و یک مبلغ علاوه برمشکلات عدیده که دربحث اسکان و مقدمات اولیه خود در ایام تبلیغی وغیر تبلیغی داراست، مشکل عدم هماهنگی صحیح بسترها را نیز دارا میباشد.

3. واقعیتهای زندگی طلاب در رسانهها به درستی منعکس نمیشوند و هنوز بسیاری مخصوصاً در اقشار خاص و تأثیرگذار جامعه تصور صحیحی از زندگی طلبگی وجود ندارند و از آن طرف رسانههای معاند برای سیاه نمایی چهره طلاب و حوزه علمیه مخصوصاً بعد از حضور پرشور طلاب در سیل و زلزله کشور مشغول هستند لذا پیشنهاد میشود علاوه بر کار رسانهای دقیق، اردوهای حوزهشناسی مخصوصاً برای اقشار تأثیرگذار برگزار شود.

4. مشکل دیگر عدم هماهنگی لازم بین دستگاههای فرهنگی است بهگونهای که حتی گاهی از ظرفیتهای یکدیگر هم خبر ندارند و اساساً مدیریت واحد وجود نداشته و بهطور خلاصه آرایش جنگی در آنها مشاهده نمیشود.

5. یکی دیگر از مشکلات این است که روش آموزشی حوزه مفهوم محور بوده و توجه کافی به مأموریت حوزه ندارد لذا طلبهای که بخواهد با این روش تربیت شود نمیتواند سربازی برای انجام مأموریتهای حوزه باشد.

6. مسئله مهم دیگر این است که فعالیتهای تبلیغی طلاب بهصورت علمی و دقیق ارزیابی نمیشود و اساساً برنامه بلند مدتی برای آینده تبلیغی یا وجود ندارد و یا حداقل اگر وجود دارد طلاب جوان نقش خود را درآن نمیدانند.

7. همه میدانیم که تعداد طلاب حوزه نسبت به حجم نیاز بسیار اندک است، اما آنچه باعث تعجب است این است که هنوز با وجود کمی تعداد طلاب مسئله تبلیغ دین که مأموریت اصلی حوزه است محجور بوده و توجه کافی به آن نمیشود و بسیاری از جذابیتها و امتیازها و تشویقها در حوزه مربوط به مسایلی غیر از تبلیغ است و این مسئله باعث شده است بسیاری از طلاب مستعد از تبلیغ فاصله بگیرند.

8. مسئله دیگر این است که در برخی مسایل اجتماعی، حوزه علمیه یا ورود جدی ندارد و یا دیر وارد میشود بهعنوان مثال در موضوع آسیبهای اجتماعی هنوز در مسایلی مانند مفاسد اخلاقی و اعتیاد و حاشیهنشینی کار جدی صورت نگرفته است و گاهی برخی مسئولین دلسوز و گروههای خودجوش طلبگی فعالیتهای را انجام دادهاند و این در حالی است که انجمنها و انجیوهای فراوانی که مرکزیت برخی از آنها در کشورهای غربی است بهصورت جدی سالهاست در درمان برخی معضلات اجتماعی در کشور فعال هستند که البته طبق آمارهای رسمی خیلی مؤثر هم نبودهاند به همین دلیل چند سالی است که در پیشگیری و درمان آسیبهای اجتماعی با رویکرد دینی طرحهای زودبازدهای را آماده کردهایم که اگر صلاح بدانید خدمتتان تقدیم کنیم.


 هشت نکته پیرامون گام دوم انقلاب و الزامات آن

حجتالاسلام مهدی رضایی از طلاب حوزه علمیه مشهد

بسماللهالرحمنالرحیم

رهبر عزیز حضرت آیتاللهالعظمی امام خامنهای سلام علیکم

 با کسب اجازه از محضر حضرتعالی و حاضرین در جلسه پیرامون گام دوم انقلاب و الزامات آن، با ملاحظه ظرفیت و شرایط حوزه علمیه کهن خراسان نکاتی خدمتتان معروض میدارم البته تیمناً و تبرکاً بنام ثامن الائمه علیه آلاف تحیة والثناء نکات ذکر شده هشت مورد میباشد:

1. شاید به جرأت بتوان گفت در تاریخ تشیع عالِمی نداشتهایم که چنین افقی را در برابر چشم مردم و مسئولین ترسیم کند. طوبی لکم و حسن مأب.

2. رهبر عزیز با عرض پوزش، فاصله وجودی بین طلاب جوان و حضرت شما زیاد است و با پوزش بیشتر فاصله ادراکی بین بعضی از بدنه حوزه و ادراک حضرتعالی خیلی معنادار است؟!

لذا چند پیشنهاد:

الف) در گام اول میطلبد فهم و باور دقیق حداقل همین بیانیه در بدنه حوزه صورت گیرد.

ب) اساتید حوزه جهت پرچمداری از اندیشه متعالی امام راحل و حضرتعالی، ترجمان اندیشه امام راحل و دیدگاههای حضرتعالی باشند.

ج) زندگی علمی دوران طلبگی حضرتعالی مورد مطالعه جدی طلاب جوان قرار گیرد تا به جامعیت حضرتعالی حتی در دوران طلبگی پی ببرند.

- بهطوری که در 17 سالگی درس رسائل و مکاسب و کفایه تمام شود.

- بهخاطر روحیه انقلابی و مواضع با صلابت شاعر عراقی محمدمهدی جواهری علاقهمند ایشان میشود.

- در سن 20 سالگی کتابهای جبران خلیل جبران را ترجمه میکند.

- و شهید نواب صفوی در چشم ایشان نماد قهرمانی و مقاومت اسلامی باشد.

3. حضرتعالی در بیانیه فرمودهاید:«جوانان در همه میدانهای سیاسی، اقتصادی و... باید شانههای خود را زیر بار مسئولیت دهند.»

هشدار!

ولی نه اینقدر خارج از اسلوب و قاعده که مدیر جوان مسئولیت چند مؤسسه و نهاد تصمیمگیر را بر عهده گیرد و قدرت تفکر و خلاقیت از او سلب شود هم خود و هم مؤسسه را دچار روزمرگی کند.

راهکار:

چهار شرط؛ علم، دلسوزی، روحیه کار جهادی و داشتن وقت کافی برای تصدی تمام نقشها مراعات شود.

4. حوزه امروز نسبت به شبهات فرهنگی، اعتقادی و ناهنجاریهای جامعه حالت انفعالی دارد!

راهکار:

فارغ از فضای اداری جمعی دلسوز و خبره مسئولیت دیدهبانی مباحث فکری و اجتماعی همچون سند توسعه پایدار، سند 2030 را بر عهده گیرند و پیش از ورود به فضاهای عمومی کشور واکنش قابل قبولی نسبت به آن داشته باشند.

5. یکی از آسیبهایی که بعضاً در حوزه مشاهده میشود مواجه شدن طلاب جوان با نسخهها و مدلهای تربیتی مخالف مبانی تربیتی امام راحل میباشد.

پیشنهاد: مدرسه تربیتی امام راحل قدس سره که دارای منطق و الگوی معتبر شرعی و مستند است، تدوین شود. مدرسهای که خروجی آن شهداء انقلاب اسلامی و شهداء دفاع از حرم و کسانی همچون رهبر جریان مقاومت سیدحسن نصرالله است.

6. امروز زبان فارسی، زبان انقلاب است و بهقول بزرگی از بزرگان حوزه ما در انقلاب اسلامی مرثیهخوان زیاد داریم ولی فردوسی که حماسههای انقلاب را بسراید، نداریم! حوزه علمیه خود را باید مسئول این امر بداند.

7. با اینکه زبان و ادبیات عربی تنها راه ارتباطی با تراث شیعه است، ولی متأسفانه قسمتی از ریزشهای طلاب به خاطر ضعف در مسایل ادبی است و تا زمانی که خود انسان دچار یأس و سرخوردگی باشد کجا میتواند در تمدن نوین اسلامی نقشآفرینی کند؟!

راهکار:

الف) نگاه مسئولین و مدیران تصمیمگیر حوزه نسبت به این مقوله تغییرکند.

ب) ونگاه درس مقدماتی = استاد مقدماتی را تبدیل به درس پایه = استاد متخصص نمایند.

ج) بهقول طه حسین: «انَّ قراءة الادب القدیم عسیر و فمهه اعسر و تذوقه اشد عسراً»

عدهای متخصص و متحصن در این مقوله تربیت شوند و کرسی ادبیات در حوزههای علمیه احیاء شود.

8. به همان ضرورتی که برای پیادهسازی سیرت انقلاب اسلامی نیاز بهصورت و نظامسازی بود، برای نهادینه شدن معارف اسلامی و حوزوی در بین مردم و ارائه خدمات اجتماعی نیاز جدی به صورتبندی و نظامسازی خدمات است.

در پایان از بذل توجهی که فرمودید تشکر و ازتصدیع وقتی که صورت گرفت، پوزش میطلبم.


 پنج پیشنهاد در راستای تخصصگرایی حقیقی

حجتالاسلام سیدمحمد رضا آیت طلبه خارج فقه

صلوات و سلام خدا بر نبی مکرم و اهلبیت مطهرشان، که لحظهای از جهاد جدا نشدند.

درود خدا بر علمای مجاهد اسلام و درود خدا بر بنیانگذار نظام مقدس جمهوری اسلامی که امتی را از اسارت و حقارت چکمههای استکبار جهانی رهایی بخشید.

سلام بر محضر رهبر حکیم و فرمانده مجاهدی که در این زمانه پر فراز و نشیب، سکاندار هدایت انقلاب شکوهمند اسلامی است.

 ما بر این منت الهی به خود میبالیم و بر کوتاهی اطاعت امرتان شرمنده و عذرخواهیم. امیدواریم که با قدمهای عالمانه و جهادی، بتوانیم در گام دوم انقلاب و در پرتو اوامر حضرت عالی؛ بار شرم را به بال عزت و تعالی بدل کنیم، و با کنار زدن موانعی که در مسیر شکوفایی حوزه تمدنساز ایجاد شده، زمینههای ظهور منجی عالم بشریت عجل الله تعالی فرجه الشریف را فراهم نماییم.

آنچه امروز و در گام دوم انقلاب آشکار است، تسلط و تعمق غالب طلاب و بدنه جوان حوزه نسبت به مبانی انقلاب و منظومه فکری امام راحل عظیمالشأن و مقام معظم رهبری در مقایسه با گام نخست انقلاب است. آحاد طلاب جوان، ضمن تقدیر از محاسن بسیار حوزه موجود و تقدیر از مسئولان دلسوز، مطالبات همهجانبهای برای تحقق بخشیدن دارند.

امروز نهتنها بحث رسالت جهانی عالمان دین مطرح است؛ بلکه امروز، به واقع جهان به ایران آمده است و از تعامل و تقابل متناسب، نه گریزی هست، و نه جایی برای تعلل و تشکیک.

در جنگ با نظام هزارپای سلطه، که بهشدت مصر و متمرکز بر شیطنتهای خویش است؛ چگونه ممکن است که بدون نظامسازی دقیق، بدون تربیت اصولی متخصصان و به کارگیری هوشمندانه آنان، و نیز بدون وحدت و انسجام و تمرکز کامل؛ به غلبه و پیروزی بر باطل فکر کرد؟

آیا سیره متخصص پروری امام صادق علیه السلام بر ما حجت نیست؟! با این همه دلیل روشن، منتظر چه حجت دیگری باشیم تا به سازماندهی دقیق، و تدارک قرار گاهی برای جهاد همهجانبه اقدام کنیم؟ وعده الهی منتظر اقدام ماست: «و لینصرن الله من ینصرة إن الله لقوى عزیز»

رهبر عزیز و حکیم

در راستای تخصصگرایی حقیقی، نکاتی در ۵ محور، به اختصار عرض میشود.

۱. ترکِ نگرش حاشیهای و درجه دوم به علوم تخصصی

به یقین اسلام دین جامع است و معارف آن نظیر ندارد. استخراج گنجهای معارف بشری از دل آن، منوط به توجهی متمرکز و عمیق است. از این رو، ما محتاج نگاهی هستیم که سهم اصلی تفقه در دین را منحصر در فقه اصغر نداند. امروز ما با جبههای منسجم و سازمانی حرفهای مواجهیم، و به هر سو مینگریم، حضور و آرایش جنگی آن را مشاهده میکنیم. در چنین شرایطی نمیتوان به چیزی جز آرایش منسجم تخصص محور فکر کرد.

٢. لزوم جزئیتر شدن تخصصها

امروز مسئله جزئیتر شدن رشتههای تخصصی، یک بحث جدی و راهبردی است. پس نباید استثنا را قاعده کرد، و باید از ایدهآل جامعپروری چشمپوشی کرد، و به فایدهمحوری و تخصصگرایی حقیقی پرداخت.

٣. تربیت متخصص مبتنی بر نیازها و نگاه جهانی

امروزه ما علاوه بر اندیشههای مخالف، با دو طیف بسیار وسیع دیگر از مخاطبان جهانی مواجهیم: تشنگان حقیقت و معرفت، و ملتهایی که مستقیماً از انقلاب اسلامی ایران طلب الگو میکنند.

از این رو، تربیت نیروی متخصص در سطح جهانی، رسالتی گریزناپذیر و حیاتی است. این آرمان، در سایه شکستن حصارهای خودساخته، آموزش کار آمد و استاندارد، پژوهشمحوری و نه انباشت اطلاعات، آزاداندیشی علمی، تضارب افکار، و افزایش حمایتهای هدفمند مادی و معنوی از فعالیتهای دانشپژوهان، قابل دستیابی است.

۴. شناسایی استعدادها و جهتدهی مناسب به آنها

چگونه ممکن است برای جمع کثیری از قابلیتهای گوناگون، یک برنامه کلی تدارک دید و منتظر بهترین نتایج بود؟ بیتوجهی به استعدادمحوری، خود از موانع جدی پیش روی بالندگی حوزه است.

۵. ایجاد سازوکار مناسب برای ارتباط علمی مؤثر با مراکز دانشگاهی

امروز با یک تعامل علمی نزدیک، با همکاری و همفکری متعهدانه؛ میتوان به گفتمانی غالب و موفق در زمینههای مهم روز و از جمله مسئله مهم علم و دین رسید، و الگویی موفق به دنیا عرضه داشت.

این ۵ مورد و موارد دیگر، به نظر ضرورت تنظیم سندی جامع، پیرامون بایستههای تخصصگرایی در حوزه امروز را نشان میدهد؛ تا با بهره از رهنمودهای رهبر عزیز، و با همفکری گروههای تخصصی، به ابعاد و ارکان تخصصگرایی جهادی، جهانی، نافذ، و کارآمد پرداخته شود.

رهبر عزیزتر از جان

این همه، تنها نیمی از راه است و نیمه دیگر، بهرهوری صحیح و بهینه از نیروی انسانی تربیت شده در عرصههای مورد نیاز است.

به نظر میرسد میان نیازهای امروز جامعه و مطالبات حقه جنابعالی، از سویی و از سوی دیگر، ظرفیت نهادهای حاکمیتی حوزه با توجه به اینکه تمام توان خود را به کار بستهاند، خلأ و فاصله وجود دارد.

پیشنهاد مشخص ما در این زمینه، ورود تشکلهای خودجوش انقلابی در جهت بهرهوری هرچه بیشتر به میدان جهاد علمی و فرهنگی است. برای موفقیت در چنین امر خطیری، تشکیل یک «قرارگاه فرماندهی» برای شناسایی نیروها و به کارگیری درست و بهجای آنها ضروری است.

همانگونه که در جهاد نظامی، این قرارگاه و مرکز فرماندهی است که اولاً وضعیت دشمن را رصد و شناسایی میکند و ثانیاً متناسب با آن، از نیروهای آزموده و کارآمد بهترین بهره را برده، و هر یگان و نیرویی را در جای مناسب خودش قرار میدهد؛ ما نیز امروز به چنین قرارگاهی در فضای جبهه علمی و فرهنگی نیازمندیم؛ تا از تشتت، تکروی، اختلاف و سردرگمی نیروها رها شویم و همچون لشکری واحد، در مقابل دشمن صفآرایی کنیم.

محورهای اصلی فعالیت این نهاد، بهطور خلاصه چنین خواهد بود:

هیأتهای اندیشهورز، گروههای شناسایی تهدیدها و فرصتها، و نیز قوتها و ضعفها، ارتباطدهی و ابلاغ گزارش مطالبات به مراکز، تشکیل گروههای لازم، عملیاتهای طبقهبندی شده، نظارت و سنجش حسن انجام عملیات، گزارش مستمر از همکاری مراکز، و اعلام امتیاز و رتبه سالانه اقدامات آنها.

تحقق این امر تنها با استفاده از ظرفیت طلاب جوان و خوشفکر و با بهرهمندی از تجارب مسئولان دغدغهمند حوزه، میسر است. قرارگاهی که پویا و چابک و به دور از موانع اداری و سازمانی باشد، تا بتواند رسالت و نقش خطیر و مقدس خودش را بهخوبی ایفا کند، إنشاءالله.


 استفاده بیشتر از طلاب جهادی در ارکان مختلف حوزه

حجتالاسلام سیدمحمد هاشمی

طلبه خارج فقه و مسئول راهیان نور و فرمانده گردان

حوزههای علمیه جایگاه و نقش مهمی در تحقق انقلاب اسلامی ایران داشته و به درستی حوزه را مادر انقلاب نامیدند.

همانطوری که حوزههای علمیه اصل و منشا آغاز و پیدایش انقلاب اسلامی هستند عامل مهمی در تداوم انقلاب و ارزشهای متعالی آن محسوب میشوند.

در تمامی برهههایی که انقلاب با مخاطرات و تهدیدات مواجه شده حوزههای علمیه بهویژه طلاب و فضای جوان و مجاهد و انقلابی به اشکال مختلف در دفاع از انقلاب و ارزشهای انقلاب مقابل دشمن خارجی و عناصر فریب خورده داخلی پا به میدان نهاده و از نظام اسلامی محافظت نمودند.

دشمن با درک این اهمیت و جایگاه والای روحانیت تلاش مینماید تا برای پیشبرد اهداف شوم خود، انقلاب اسلامی را از درون خشکانده و همان عاملی که باعث پیروزی و تحقق انقلاب شده را به عامل زوال نظام و انقلاب تبدیل نماید.

از پیشرانهای آنتی تز انقلاب اسلامی در حوزههای علمیه، خنثیسازی و تعطیل نمودن متعدد شاخصهای انقلابیگری، تضعیف ظرفیت حرکتهای انقلابی و جهادی پیشکسوتان جهاد و شهادت و خاموش نمودن شور و حضور انقلابی و روحیه جهادی و روح و فرهنگ و تفکر بسیجی بهعنوان عامل اصلی ماندگاری انقلاب اسلامی میباشد.

آقای ما، امروز طلاب جوان و انقلابی و جهادی در میدانهای تبلیغی رزمی جبهه مقاومت و دفاع از حرم، حدود و مرز شمال و غرب و جنوب شرق، اردوهای راهیان نور و جهادی مناطق محروم و حوادث و بلایای طبیعی و مقابله با بحرانهای فکری در حوزههای علمیه، بهعنوان مهمترین سرمایه بالفعل و بالقوه نظام اسلامی، نقش برجستهای دارند و باید محور اداره حوزه علمیه باشند؛ بهطوری که جهت حرکت علمی مدیریتی حوزه ها، باید به سمتی باشد که نهاد حوزه و روحانیت با الهامگیری از رشادتها، شجاعتها و شهادتطلبی ایام دفاع مقدس آمادگی همهجانبه برای مجاهدت در راه انقلاب و دین در طلاب جوانتر داشته باشند.

اردوهای حفظ انسجام و آمادگیهای دفاعی و انتقال حماسهها و فرهنگ دفاع، جهاد و مقاومت و ایستادگی در مقابل دشمنان و اتخاذ برنامههای مصونیت بخش فکری و سیاسی با محوریت پیشکسوتان دوران دفاع مقدس برای طلاب جوانتر به منظور مقابله با بحرانهای فکری در حوزههای علمیه، معالاسف جانمایی نشده و متولی قابلی ندارد.

آنجا که بر اساس اصل آتش به اختیار هم اقدامات جهادی و انقلابی در موقعیتهای خاصی در حوزههای علمیه طراحی و عملیاتی میشود گاهی به شکل بیرحمانه این حرکتهای انقلابی، شور و حضور جهادی با فرهنگ افراطیگری مقایسه میشود.

ضمن ارج نهادن به دلسوزیهای مراجع بزرگوار وتلاشهای صورت گرفته از سوی مدیران و اساتید محترم در حوزه به نظر میرسد که یکم؛ ساختار مدیریت و نظام علمی و آموزش حوزه باید برنامهای مشخص و عملیاتی برای حفظ، ارتقا و توسعه شور و حضور انقلابی و روحیه مقاومت و ایستادگی همهجانبه و حساسیت در مقابل دشمنان طراحی نماید که لازمه این مهم، نگاه تحولی در ساختار و سازمان مدیریت آموزش و تربیت حوزههای علمیه است.

دوم، لزوم ایجاد یک مرکز توانمند برای حفظ انسجام و مدیریت ظرفیتهای جهادی و انقلابی و پیوند نسل اول و دوم انقلاب با نسلهای بعدی و باز آرایش آن متناسب با رسالت انقلاب اسلامی و با نگاه به آینده از ضرورتهای تحولی در حوزههای علمیه است.

سوم، تیم متولیان اداره دستگاههای حوزوی نیازمند به تجدید حیات، با تزریق روحانیون و فضلای جوانتر با شاخصه روحیه جهادی و انقلابی و توانمندیهای علمی و معرفتی و بصیرتی است.

چهارم، تشکیل بدنه کارشناسی جوان از میان روحانیون و طلاب با شور انقلابی جهت بازنویسی سیاستها، برنامهها مأموریتها و راهبری تصمیمات با هدف تأمین نیازهای گام دوم انقلاب و تدارک برنامههای بر زمین مانده گام اول ضروری است.

پنجم، ترمیم شکاف نسلی میان مسئولان و مدیران و متولیان تدوین برنامه ها، سیاستها، مأموریتها و میان طلاب و روحانیون جوان و انقلابی آگاه به زمان و حوادث که از جرات، جسارت علمی و قدرت ایستادگی و مقاومت بیشتری برای مقابله با دشمن برخوردارند؛ این شکاف نسلی درصد زیادی از ظرفیتهای مادی، معنوی و انسانی نهاد حوزه و روحانیت را نه تنها به هدر میدهد بلکه موجب صفبندی دو طرز تفکر در عرصههای علمی، مدیریتی، آموزشی و تبلیغی و بصیرتی در درون حوزههای علمیه شده است.

ششم، ایجاد پلی روانتر، مستمر و مؤثرتر بدنه جوان انقلابی و جهادی حوزههای علمیه با حضرتعالی جهت تحقق جهاد علمی و دفاعی در عرصههای مخلتف است.

در انتهای عرایض خود حامل خواسته طلاب رزمنده و بسیجی و انقلابی و جهادی حوزه هستم که خواستار دیدار با شما عزیز جان میباشند و سالها است منتظر یک دیدار از جنس فرمانده و سربازان استشهادی شما هستند.


 درخواستهای طلبه سطح ۴ مجتمع علوم اسلامی کوثر تهران از رهبر انقلاب

سمیه صیادی طلبه سطح ۴ مجتمع آموزش علوم اسلامی کوثر تهران

بسماللهالرحمنالرحیم و هو الحکیم العلیم

سلام علیکم

خداوند را براین نعمت شکرکه در ماه مبارک فرصتی عطا فرمود تا بهعنوان سرباز و شاگردی کوچک، به نمایندگی از سوی خواهران طلبه سراسر کشور، به محضرتان مشرف شوم.

رهبرا!

تعبیر حضرتعالی از طلاب خواهر به یک پدیده و انتظار به حقتان در تربیت هزاران عالم، فقیه، فیلسوف و پژوهشگر، جانی تازه به حوزههای علمیه خواهران بخشید.

تأسیس مرکز مدیریت برای تمشیت امور طلاب خواهر و ایجاد شورای سیاستگذاری مستقل بهمنظور توجه خاص به اقتضائات بانوان نیز در خور سپاس است. اما عنایت به کارآمدی ساختارها نیز امر مهمی است که از نگاه اصیل سیاستگذاران و تصمیمگیرندگان به علمآموزی و باور تواناییهای ذاتی بانوان سرچشمه میگیرد.

سطح و افق انتظارات حضرتعالی نشان میدهد که تفکیک ساختارها، نباید منجر به نگاه تقلیلی نسبت به حوزه علمیه خواهران شود. تحقق آن منویات بلند، در گرو اعتماد و اعطای فرصت و اختیار تجربه کردن به طلاب خواهر در عرصههای مختلف سیاستگذاری، برنامهریزی تا مدیریتهای اجرایی است. لذا قطعاً میتوان امور خواهران را به خودشان واگذار کرد و با تحمل و پذیرش هزینههای احتمالی، امکان حضور نقشآفرین آنان را در مجامع، شوراها و مجموعههای تصمیمساز و تصمیمگیر مراکز حوزوی و کشوری فراهم ساخت.

تجربه موفق این مشارکت و واگذاریها در شورای سیاستگذاری و مرکز مدیریت خواهران میتواند راه آینده را هموارتر نماید. اما متأسفانه باید عرض کنم که استمرار و سیطره همان نگاه درجه دومی به طلاب خواهر در برخی مسئولان و بزرگان مانع ایجاد زمینهها و فرصتهای لازم برای انجام وظیفه مطلوب شده است.

اساس معارف حوزوی مبتنی بر دو اصل فهم و ابلاغ دین است که باید بر این اساس برنامه زندگی را تنظیم کرده و توان مدیریت زندگی دینمدارانه را در خود ایجاد کنیم، چراکه در غیر این صورت رقبا به میدان آمده و افراد را به خود جذب میکنند. رقیبانی که معارف دینی را انتزاعی معرفی کرده و با تولید برنامههای گسترده سعی در القای این معنا داشتهاند. امروزه افرادی مخاطب حوزهها هستند که بیش از نسلهای قبل، پرسشگر، تحلیلگر و نقاد هستند.

بنابراین برتوجه بیشتر متولیان، سیاستگذاران و برنامهریزان برای تحول در وضعیت موجود و تربیت طلاب بر اساس این دو اصل و توانمندی مدیریت زندگی در سطح فردی و اجتماعی؛ به امور ذیل تأکید میگردد:

 تنوع بخشی به نظامهای آموزشی حوزه، تعمیق برنامههای موجود، احیای سنتهای اصیل حوزوی، توجه به نقش تلاش و تکاپوی فردی طلاب در طراحی برنامههای درسی، فرار از شیوه آموزشی انبوهخوان و حفظمحور و اهمیت به برنامههای مهارتبخش.

وجود حداقل یکصد هزار طلبه خواهر با انگیزه و مشتاق خدمت به جامعه، ظرفیتی بیبدیل برای ایجاد مراکز تربیت مبلغ است. مبلغاتی که میتوانند با تسلط بر زبانهای زنده دنیا و آشنا به فرهنگ جوامع مختلف، معرف الگوی زن مسلمان ایرانی بوده و بخشی از نیاز بانوان را بهویژه در بستر فضای سایبری برآورده سازند.

تدبیری آیندهپژوهانه همراه با ساختار، ابزار و لوازم مناسب و پشتیبانی از طلاب خواهر، میتواند منجر به جریانسازی و سازماندهی استعدادهای درخشان و انگیزههای ناب باشد. تا بدینوسیله فرزندان معنوی شما بتوانند با امید، نشاط و بالندگی بیشتر اهداف بلندتان را خصوصاً در تحقق گام دوم انقلاب محقق سازند. تلاشهای فردی گرچه بسیار ارزشمند است، اما در دنیای امروز کافی نیست. تبلیغ اثربخش، فراگیر، مستمر، روشمند، متنوع و متناسب با امکانات روز و اقتضائات و نیاز نسل امروز، به سیاستگذاری و برنامهریزی علمی و فرهنگی نیاز دارد. بنابراین درخواستمان این است که توانمندیها و قابلیتهای طلاب خواهر به رسمیت شناخته شده و دیده شود، چراکه معتقدیم زنان میتوانند نقشهای ملی و بینالمللی خود را در فرصت مناسب نشان دهند.

و در خاتمه سلام همه مشتاقان دیدار حضرتتان در حوزههای علمیه خواهران سراسر کشوررا ابلاغ کرده، استمرار این توفیق را برای همه دوستانم و دعای خیرتان را در حق مردم این مرز و بوم، بهویژه بانوان سرزمینم را خواستارم و سلامتی و طول عمرتان را از درگاه احدیت مسئلت میدارم. و به نیابت از همه خواهران طلبه به روح بلند آیتالله شرعی مؤسس پرتوان، خدوم و با اخلاص حوزههای علمیه خواهران درود میفرستم.

والسلام علیکم و علی عبادالله الصالحین


گفتنی است؛ رهبر معظم انقلاب با اشاره به درخواست خانم صیادی درباره به رسمیت شناختن ظرفیتها و توانمندیهای طلاب خواهر در اجتماع، فرمودند: «یکی از خواهران پرسیدهاند: جایگاه اجتماعی طلاب خواهر کجاست؟

بله، سؤال بهجایی است. این همه فاضل زن داریم؛ حضورشان در خانواده و اجتماع خیلی مغتنم است.

یک روزی، یک بانوی ملای اصفهانی بود که مرحوم طباطبایی هم با ایشان ملاقات کرد و با ایشان مباحثات داشت. افتخار میکردیم که یک بانوی فاضل داریم!

اما حالا چند ده هزار طلبه فاضل داریم؛ خیلی مهم است و باید جایگاه آن معلوم بشود.

باید ظرفیت طلاب خواهر به رسمیت شناخته شود و از آن در مراکز رسمی و فرهنگی استفاده شود. در این کار اگر از لحاظ اجرایی، سفارش و کمکی هم لازم باشد، بنده انجام میدهم».


 


خروج